İŞYERLERİNDE İŞİN DURDURULMASINA VEYA İŞYERLERİNİN KAPATILMASINA DAİR TÜZÜK (MÜLGA)
Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 26/04/1987 - 87/11798
Dayandığı Kanun Tarihi - No: 25/08/1971 - 1475
Resmi Gazete Tarihi - No: 14/06/1987 - 19487
**28/04/2006 tarih ve 26152 S.R.G. de yayımlanan 07/04/2006 tarih ve 2006/10334 sayılı " İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Veya İşyerlerinin Kapatılmasına Dair Tüzüğün Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Tüzük" ün 1. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.**
BİRİNCİ BÖLÜM: KAPSAM VE DEYİMLER
KAPSAM
Madde 1 - İşyerlerinde işin nasıl durdurulacağı, yeniden çalışmaya nasıl izin verileceği, işyerinin nasıl kapatılacağı ve açılacağı, acil durumlarda işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verilinceye kadar alınacak tedbirler, işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verecek komisyonda görev yapacak işçi ve işveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalışma şekil ve esasları bu Tüzükte gösterilmiştir.
DEYİMLER
Madde 2 - Bu Tüzükte bölge müdürlüğü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğü, müfettiş, işyerlerini işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından teftişe yetkili müfettiş anlamında kullanılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM: KOMİSYONUN KURULUŞU VE ÇALIŞMA ESASLARI
KOMİSYONUN KURULUŞU
Madde 3 - İşyerlerinde işin durdurulmasına ve işyerinin kapatılmasına karar vermeye yetkili komisyon, bölge müdürünün başkanlığında, iki müfettiş, bir işçi ve bir işveren temsilcisinden teşekkül eder.
Komisyona katılacak müfettişlerden biri, işin durdurulmasını veya işyerinin kapatılmasını teklif eden müfettiştir.
Komisyona işçi temsilcisi olarak, her bölge müdürlüğü görev alanı ve her işkolu için, kendisine mensup işçi sayısı en yüksek olan işçi sendikaları konfederasyonu yönetim kurulunca, konfederasyonca bu Tüzükte belirlenen süreler içinde seçim yapılmadığı takdirde, işkolunda en çok üyeye sahip işçi sendikası yönetim kurulunca, bir asıl, bir yedek üye seçilir. İşçi sendikaları konfederasyonu veya veya sendikasınca seçim yapılmaması veya seçilen üyenin veya yedeğinin komisyona katılmaması halinde, işyerinde çalışan işçiler arasından, işçilerce seçilen temsilci, komisyona üye olarak katılabilir.
İşveren temsilcisi olarak, her bölge müdürlüğü görev alanı ve her işkolu için, kendisine mensup işveren sayısı en yüksek olan işveren sendikaları konfederasyonu yönetim kurulunca, konfederasyonca bu Tüzükte belirlenen süreler içinde seçim yapılmadığı takdirde, işkolunda en çok üyeye sahip işveren sendikası yönetim kurulunca, bir asıl, bir yedek üye seçilir. İşveren sendikaları konfederasyonu veya sendikasınca seçim yapılmaması veya seçilen, üyenin veya yedeğinin komisyona katılmaması halinde, işveren veya vekili komisyona üye olarak katılabilir.
Askeri işyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler imal olunan işyerlerinde görev yapacak komisyonun yapısı, çalışma şekil ve esasları, Milli Savunma Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak bir yönetmelikte belirtilir.
TEMSİLCİLERİN NİTELİKLERİ
Madde 4 - Komisyona işçi veya işveren temsilcisi olarak seçilebilmek için aşağıdaki nitelikleri taşımak gerekir:
A) Türk vatandaşı olmak,
B) Medeni hakları kullanmaya ehil olmak,
C) Okur - yazar olmak.
SÜRELER
Madde 5 - İşçi ve işveren temsilcilerinin görev süreleri iki yıldır. Sürenin bitiminden itibaren 6 iş günü içinde yeniden seçim yapılır.Seçilenler, seçimi takip eden 6 iş günü içinde bölge müdürlüklerine bildirilir. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Seçilenlerin göreve başlamasına kadar eski temsilcilerin görevleri devam eder.
4 üncü maddede yazılı nitelikleri yitirenlerle ölüm, çekilme gibi sebeplerle ayrılanların yerlerine yedekleri gelir.Yedekleri yoksa, bölge müdürünce yapılacak bildirim üzerine 6 iş günü içinde yenileri seçilir.
Yerlerine gelenler, ayrılanların sürelerini tamamlarlar.
KOMİSYONUN TOPLANTIYA ÇAĞRILMASI
Madde 6 - Müfettiş, işin durdurulmasını veya işyerinin kapatılmasını gerektiren bir durumun varlığını raporla bildirirse, bölge müdürü, komisyonu, yazılı olarak toplantıya çağırır.
Çağırı yazısında, toplantının günü, saati, yeri ve işin durdurulmasını veya işyerinin kapatılmasını gerektiren sebepler belirtilir.
TOPLANTI
Madde 7 - Bölge müdürünün ve müfettişlerin toplantıya katılması mecburidir. İşçi veya işveren temsilcilerinin veya yedeklerinin katılmaması, komisyonun toplanmasını ve karar almasını engellemez.
KARARLAR
Madde 8 - Kararlar oyçokluğuyla alınır. Oyların eşitliği halinde, başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Kararların gerekçeli yazılması ve toplantıya katılanlarca imzalanması gerekir.
İşin durdurulmasına karar verildiği sırada, işveren, işin durdurulduğu bölümde durdurma sebeplerini gidermek için çalışma talebinde bulunursa, çalışmaya izin verildiği, gerekirse süre de belirlenerek, işin durdurulmasına dair karara yazılır.
İşyerinin kapatılmasına karar verildiği sırada işveren, kapatma sebeplerini gidermek için işyerinde çalışma talebinde bulunursa, çalışmaya izin verildiği işyerinin kapatılmasına dair karara yazılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: İŞİN DURDURULMASI
İŞİN DURDURULACAĞI HALLER
Madde 9 - İşçi sağlığı ve işgüvenliği ile ilgili tüzüklerde öngörülen birinci derecedeki şartlar yerine getirildikten sonra yetkili makamdan izin alınarak kurulan ve işletilmeye başlanan bir işyerinin tesis ve tertiplerinde, makine ve cihazlarında, çalışma metod ve şekillerinde işçilerinin hayatı için tehlikeli olan bir husus tesbit edilirse, giderilinceye kadar, komisyonca, tehlikenin niteliğine göre, işin tamamen veya kısmen durdurulmasına karar verilir.
Karar, işverene tebliğ edilir.
KARARIN UYGULANMASI
Madde 10 - İş, gerekirse güvenlik kuvvetlerinin de yardımıyla müfettişçe, komisyon kararına uygun olarak durdurulur; durdurulan bölüm mühürlenir.
8 inci maddenin ikinci fıkrasında öngörülen hallerde çalışma yapılacak yerler mühürlenmez.
Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir. Durdurmayla ilgili belgeler bölge müdürlüğünde saklanır.
MÜHÜRLERİN GEÇİCİ OLARAK KALDIRILMASI
Madde 11 - İşveren, durdurma sebeplerini gidermek için mühürlerin kaldırılmasını dilekçeyle komisyondan isteyebilir. Komisyon, gerekirse süre de belirleyerek, mühürlerin kaldırılmasına karar verir; mühürler müfettişçe sökülür.
Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir. İlgili belgeler bölge müdürlüğünde saklanır.
DURDURMA KARARININ KALDIRILMASI
Madde 12 - İşverence, işin durdurulmasına dair kararda işçilerin hayatı için tehlikeli olduğu belirtilen hususların giderildiğinin bölge müdürlüğüne bildirilmesi halinde, müfettişçe durum derhal incelenir ve sonucu raporla komisyona bildirilir.Komisyon, tehlikeli halin giderilip giderilmediğine göre, durdurma kararının kaldırılmasına veya sürdürülmesine karar verir.
Karar, işverene tebliğ edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: İŞYERİNİN KAPATILMASI
İŞYERİNİN KAPATILACAĞI HALLER
Madde 13 - Kurma izni ve işletme belgesi alınmadan açılmış olan veya geçici işletme belgesi alındığı halde işçi sağlığı ve işgüvenliğiyle ilgili tüzüklerde öngörülen ikinci derecedeki şartların verilen süre içinde yerine getirilmediği görülen işyerlerinde, işçilerin hayatı için tehlikeli bir husus tesbit edilirse, komisyonca, işyerinin kapatılmasına karar verilir.
Karar, işverene tebliğ edilir.
KARARIN UYGULANMASI
Madde 14 - Bölge müdürü, kapatma kararını bir yazıyla mülkiye amirine gönderir. Mülkiye amirinin emri üzerine, güvenlik kuvvetlerince, çalışmadan alıkonulacak tedbirler alınarak işyeri kapatılır ve mühürlenir.
8 inci maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen hallerde çalışma yapılacak yerler mühürlenmez.
Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir ve bölge müdürlüğüne gönderilir.
İŞYERİNİN GEÇİCİ OLARAK AÇILMASI
Madde 15 - İşverenin, kapatma sebeplerini gidermek amacıyla yapacağı çalışmalar için işyerinin açılmasını bölge müdüründen yazılı olarak istemesi halinde, talep mülkiye amirine intikal ettirilir.Mülkiye amirince verilecek emir üzerine, üretim yapılmamak şartıyla güvenlik kuvvetlerince işyeri geçici olarak açılır.
KAPATILAN İŞYERİNİN AÇILMASI
Madde 16 - Kapatılan işyeri için kurma izni ve işletme belgesi alındığında, durum bölge müdürlüğünce mülkiye amirine bildirilir.Mülkiye amirinin emri üzerine, güvenlik kuvvetlerince, mühür sökülerek işyeri açılır.
Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir ve bölge müdürlüğüne gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM: ACİL HALLER
ACİL HALLERDE YAPILACAK İŞLEMLER
Madde 17 - İşçilerin hayatı için tehlikeli olan husus, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararının alınmasına kadar geçecek süre beklenmeden tedbir alınmasını gerektirecek nitelikte ise, müfettişce, durumu ve alınması gereken tedbirlerin niteliğini belirten bir rapor düzenlenir, birer örneği mülkiye amirine, bölge müdürüne ve işverene verilir.
Mülkiye amirinin emriyle güvenlik kuvvetlerince tehlikeyi giderecek tedbirler alınır. Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir ve bölge müdürlüğüne gönderilir.
Bölge müdürü, komisyonu, Tüzüğün 9 uncu veya 13 üncü maddesine göre işlem yapılmak üzere derhal toplantıya çağırır.
Durum, müfettişçe, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığına da telgrafla bildirilir.
ALTINCI BÖLÜM: ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER
İLAMLARIN YERİNE GETİRİLMESİ
Madde 18 - İş mahkemelerinin işin durdurulması kararlarının kaldırılmasına dair kararları, bölge müdürünce yerine getirilir. İşyerinin kapatılması kararlarının kaldırılmasına dair kararları ise, bölge müdürlüğünce mülkiye amirine intikal ettirilir. Mülkiye amirinin emriyle işyeri güvenlik kuvvetlerince açılır.
Bunlara dair tutanaklar bölge müdürlüğünde saklanır.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER
Madde 19 - Bakanlar Kurulu'nun 31/01/1973 tarihli ve 7/5736 sayılı kararıyla yürürlüğe konulmuş olan işyerlerinde İşin Durdurulmasına veya İşyerlerinin Kapatılmasına İlişkin Tüzük yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 - İşçi ve işveren kuruluşları, 3 üncü maddede öngörülen temsilci seçimlerini, Tüzüğün yürürlüğe girdiği günü takip eden 90 gün içinde yapmak ve ilgili bölge müdürlüklerine bildirmek mecburiyetindedirler.
Seçim sonuçlarının bölge müdürlüklerine bildirilmesine kadar Bakanlar Kurulunun 31/01/1973 tarihli ve 7/5736 sayılı kararıyla yürürlüğe konulmuş olan İşyerlerinde İşin Durdurulmasına veya İşyerlerinin Kapatılmasına İlişkin Tüzük hükümlerine göre teşekkül etmiş komisyonlar, bu Tüzükte öngörülen işlemleri yapmaya yetkilidirler.
YÜRÜRLÜK
Madde 20 - 25/08/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 29/07/1983 tarihli ve 2869 sayılı Kanunla değiştirilen 75 inci maddesinin (D) bendine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YÜRÜTME
Madde 21 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.