ADALET KÜTÜPHANELERİ YÖNETMELİĞİ

ADALET KÜTÜPHANELERİ YÖNETMELİĞİ

Adalet Kütüphaneleri Yönetmeliği

BİRİNCİ KISIM : Genel Hükümler

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Adalet Kütüphanelerinin kurul

ması, ko

runması, yönetimi, ihtiyaçlarının karşılanması, bunlardan yararlanıl

ması usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Adalet Kütüphaneleri şunlardır:

a) Bakanlık Kütüphanesi,

b) Adli ve idari yargı kütüphaneleri.

kütüphaneler, bu konudaki hizmet

lerdeki birlik, bütçede tasarruf sağlamak, personel ve zamandan kazanmak amaçları ile merkeziyet sistemi esasına göre yö

netilir.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik "2992 Sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Gö

revleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun"a dayanılarak düzenlenmiş

tir.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;

Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

Kütüphane: Bakanlık ile adli ve idari yargı binalarında yayınların muha

fazası ve bunlardan istifade edilmesi için ayrılan özel yer ve raflı dolapları,

Mahkeme Başkanı: Bölge idare mahkemesi başkanı ve bölge idare mahke

mesi bulunma

yan illerde kurulmuş idare veya vergi mahkemesi başka

nını,

Komisyon Başkanı: Kütüphane komisyon başkanını,

ifade eder.

Kütüphaneye girecek yayınlar

Madde 5- (Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru) Kütüphane ko

leksiyonu şu yollardan sağlanır:

a) Satın alınan yayınlar,

b) Bağış yoluyla kütüphaneye verilen yayınlar,

c) Özel yasalar gereğince Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilen ya

yınlar,

d) Bakanlıkça değişim yoluyla temin edilen yayınlar,

e) Bakanlık yayınları,

f) 5680 sayılı Basın Kanunu gereğince incelenmek üzere Cumhuriyet başsav

cılıklarına verilip Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilen yayınlar,

satın alınacak yayınlar hakkında "Adalet Bakanlığı Yayın Yönetmeliği" hü

kümleri uygulanır.

Bağış yoluyla alınacak yayınların seçim ve kabulü işleri, merkezde Yayın İşleri Dairesi Baş

kanlığınca, taşra adalet kütüphanelerinde Kütüphane Komisyo

nunca yerine getirilir.

Özel yasaları gereğince Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilip de soruş

turma ve kovuştur

maya tabi tutulmayan yayınların bir nüshası mahalli kütüpha

neye alınır.

5680 sayılı Basın Kanunu gereğince incelenmek üzere Cumhuriyet baş

sav

cılıkları tarafından Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilen yayınlar, so

ruşturma ve kovuşturma konusu olmadık

ları takdirde Bakanlık Merkez Kütüp

hanesine konulmak üzere, bu Genel Müdürlükçe Yayın İşleri Dairesi Başkanlı

ğına gönderilir.

İKİNCİ KISIM : Adalet Kütüphaneleri

BİRİNCİ BÖLÜM : Kuruluş, Organlar ve Görevleri

Kuruluş yerleri

Madde 6- Bakanlık merkezinde, Cumhuriyet savcılıkları ve bölge idare mahkemesi başkan

lığı nezdinde bir adalet kütüphanesi bulunur.

Organlar

Madde 7- Adalet kütüphanelerinin organları şunlardır:

a) Kütüphane komisyonu,

b) Kütüphane memuru.

Kütüphane komisyonu

Madde 8- Komisyon:

a) (Ek: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru) Bakanlık merkezinde Yayın İş

leri Dairesi Başkanının görevlendireceği kütüphane şube müdürünün başkan

lığında kütüphane memurlarından,

b) Adli yargıda Cumhuriyet savcısının başkanlığında, Cumhuriyet savcı

sının görevlendireceği savcılık yazı işleri müdürü ve zabıt kâtibinden,

c) İdari yargıda, bölge idare mahkemesi başkanının başkanlığında, başka

nın görevlendire

ceği yazı işleri müdürü ve zabıt katibinden,

d) Bölge idare mahkemesi bulunmayan yerlerdeki idare veya vergi mah

melerinde, bu yer mahkeme başkanının başkanlığında yazı işleri müdürü ve zabıt katibinden kurulur.

Kütüphane memurluğu

Madde 9- Kütüphane memurluğu görevli kadrolu memur tarafından yoksa; kütüphane ko

misyonu başkanlığınca seçilecek zabıt katibi tarafından yürütülür.

Kütüphane komisyonunun görevleri

Madde 10- (Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru) Kütüphane ko

misyonunun görevleri şunlardır:

a) Kütüphaneyi düzenlemek,

b) Kütüphane memurunu denetlemek,

c) Kütüphane memuruna kitaplık defterini, fişleri düzenli bir şekilde tut

tur

mak, kitapların tasnifini yaptırmak,

d) Meslek mensupları tarafından kütüphane için alınması istenilen ya

yınların listesini Bakan

lığa sunmak,

e) Ödettirilmesi gerekli halleri vaktinde maaş mutemedine bildirmek,

f) Kütüphane ile ilgili yazı işlerini düzenlemek,

g) Kütüphaneye gelen kitaplar alındığında, gönderme kağıdının ikinci bölü

münü Bakanlığa iade etmek,

h) Sayıştaya verilmek üzere düzenlenmiş yıl sonu listelerini bulunduğu yerde ayniyat say

manı görevini yapan yetkiliye vermek,

i) Yargı çevresi içinde kütüphaneden faydalanma işlemini yürütmek,

j) Adalet Bakanlığının kütüphane ile ilgili olarak vereceği işlerle bu Yö

net

melikte gösterilmiş diğer işleri yapmak.

(Son fıkra yürürlükten kalktı: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru) .

Kütüphane memurunun görevleri

Madde 11- Kütüphane memurunun görevleri şunlardır:

a) Kütüphaneye kayıtlı yayınları ve diğer demirbaşları muhafaza etmek,

b) Kütüphane defterini, fişleri tutmak, kitapların tasnifini yapmak,

c) Kütüphanenin düzen ve temizliğini sağlamak, çalışma saatleri içinde ya

yınları adalet men

suplarının istifadesine arz etmek,

d) Ayniyat Talimatnamesi gereğince kütüphaneyi devir ve teslim almak, bu görevden ayrılı

şında aynı esaslar dahilinde yayınları devretmek, ödettirilmesi ge

rekli halleri vaktinde komisyon başkanına haber vermek,

e) Okunmak için alınan kitapların zamanında iadesini takip ve temin et

mek,

f) Kütüphane komisyonunun vereceği diğer işleri yapmak.

İKİNCİ BÖLÜM : Yönetim

Kayıt ve tasnif

Madde 12- (Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru) Bu Yönet

meli

ğin 5 inci maddesi uyarınca kütüpha

neye gönderilen yayınlar, kütüphane me

muru tarafından imza karşılı

ğında tes

lim alınır.

Bu kitaplar kütüphane demirbaş defterine kaydedilir ve bir kayıt numarası verilir. Demirbaş defteri; kayıt numarası, yazar adı, kitap adı, yayınevi, yayın yeri, yayın tarihi, dili, adedi, cildi, baskısı, fiyatı, kütüphaneye geldiği tarih ve düşünceler sütunlarından oluşur. Kitabın ilk sayfasına demirbaş numarası yazılır ve "Adalet Bakanlığı Kütüphanesi" damgası basılır. (Taşrada "Kütüphane adı" damgası bası

lır.)

Demirbaş defterinin her sayfasına numara verilerek, sayfaların birleştiği ye

rin üst kısmına merkezde Adalet Bakanlığı Kütüphanesi, taşrada bağlı bulun

duğu komisyon başkanlığının resmi mühürü basılır.

Defterin ilk ve son sayfalarında kaç sayfadan ibaret olduğu yazılır ve mer

kezde Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı taşrada komisyon başkanı tarafından imza ve mühür ile onaylanır. Demirbaş defterine kaydedilen kitaplar katalogla

nır ve sınıfla

nır. Kataloglama kitabın bibliyografik künyesi

nin katalog kartlarına aktarılmasıdır. (Yazar adı, kitap adı, yayınevi, yayın yeri, yayın tarihi, say

fası, ciltli veya ciltsiz olduğu bilgilerini içerir.)

Bakanlık merkez ve taşra kütüphanesinde Anglo Amerikan Katalog

lama ku

ralları kullanılır. Buna göre bir kitaba en az üç fiş çıkar. Yazar adı, kitap adı ve konu olmak üzere, ayrıca ek fişler de çıkabilir (seri adına göre). Bu fişler alfabetik olarak ayrı ayrı katalog dolabına yerleştirilir.

Katalog kartları çıkarılan kitaplar Dewey Onlu Tasnif Sistemine göre sı

nıfla

nır. Bu sistemde konular 0-9 arasında genel konular ve ayrıntılı konular için 000-999 arasında numaralar almıştır.

Tasnif numarası kitap sırtına yazılır ve sınıflama numarasına göre alfabe

tik olarak raflara yerleştirilir.

Süreli yayınlar, belli bir isim altında devamlı olarak çıkan ve ne zaman dura

cağı önceden bi

linmeyen her türlü yayını kapsar. Bu yayınlar için izleme fişleri hazırlanır. Bu fişlerde derginin adı, yayınevi, sayıları kaydedilir. İzleme fişleri kardex adı verilen, fişlerin yatay doğrultuda ve alfabe

tik bir düzen içinde bulunduğu özel olarak hazırlanmış bir kutuda muhafaza edilir.

(Ek: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru) Bilgisayar desteği sağlanarak, Ulu

sal Yargı Ağı Projesi (UYAP) kapsamında hizmet veren kütüphane komis

yonları, iki ay içinde toplanarak mevcut olan yayınlarının sayımını yaparlar ve bu Yönet

melik hükümlerine uygun şekilde kitap künyelerinin bilgisayar orta

mına aktarılma

sını sağlarlar.

Kitapların ayıklanması ve kayıttan düşürülmesi ve imhası

Madde 13- (Değişik : 02/06/2008 tarihli Bakan Oluru)

a) "Kütüphane Komisyonu; gerekli gördüğü zamanlarda veya sonu 0 ve 5'le biten yılların Ocak ayında Kütüphanede ayıklama işlemi yapar.

b) Çalınma ve kaybolma nedeniyle yok olan, ekonomik ömrünü tamamlamış veya kullanılamayacak derecede teknik ve fiziki değerini yitirmiş, yararlanılamaz hâle gelmiş yahut yeni baskıları sağlanmış yayınlar, Komisyon tarafından tespit edilerek kayıtlardan düşürülür.

c) Hukuk tarihimiz açısından önem taşıyan koleksiyon niteliğindeki yayımlar ile yazma ve basma nadir eserlerin hiçbir şekilde imhasına karar verilemez.

d) Kayıtlardan düşürülen yayımların imha edilmesine karar verilenler için Taşınır Mal Yönetmeliğinin 27 ve 28 inci madde hükümleri esas alınır.

e) Komisyon Başkanının onayını müteakip, imhasına karar verilen yayınların değerlendirilmesine ilişkin hususlar, Taşınır Mal yönetmeliği dikkate alınarak Komisyonca yerine getirilir."

Kayıttan düşme

Madde 14- (Yürürlükten kalktı: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru)

Kütüphane ve kitaplık yeri

Madde 15- Kütüphane yeri olarak, yayınların kolaylıkla ve emin bir şe

kilde düzenlenmesini temin edecek ve yayınların rahat ve sessizlik içinde ince

lenmesini mümkün kılacak şekilde Bakan

lıkta, adli ve idari yargı binala

rında müstakil bir yer ayrılır.

Kütüphane için müstakil bir yer ayrılması mümkün olmayan hallerde müna

sip bir yer kitaplık olarak belirlenir.

Yukarıdaki fıkralara göre kütüphane yerinin belli edilmesi komisyon baş

nına aittir.

Faydalanma şekil ve şartları

Madde 16- Adalet mensupları ve personeli kütüphanede bulunan her türlü yayından fayda

lanabilirler.

Kütüphane dışında faydalanılan yayınlar, kütüphaneden çıktığı günden itiba

ren en çok bir ay içinde geri verilir. Yayının başka bir isteklisi bulunmadığı takdirde süre bir defa için bir ay daha uzatılabilir.

Kütüphaneden çıkarılmayacak yayınlar

Madde 17- Aşağıdaki yayınlar kütüphaneden çıkarılamaz;

a) Sözlükler, ansiklopediler ve koleksiyonlar,

b) Nüshası tükenmiş veya elde edilmesi güç yayınlar,

c) El veya daktilo ile yazılmış eser veya çalışmalar,

d) (Ek: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru) Süreli yayınlar,

e) Komisyonca belirtilecek diğer yayınlar.

Yayınların kütüphaneden çıkarılmasına izin verilmesi

Madde 18- Kütüphaneden dışarıya verilmeyen yayınlar, mahkeme, da

ire ve kurullardaki ça

lışmalar sırasında faydalanılmak üzere işi bitirdiğinde derhal geri verilmek şartıyla istek kağıdı karşılığında meslek mensuplarına ve

rilir.

Ayrıca, istek halinde komisyon başkanı 17 inci maddede belirtilen ya

yınlar

dan adalet binası dışına çıkarılmamak üzere meslek mensuplarının kütüp

hane dı

şında faydalanmalarına izin verebilir.

İstek kağıdı

Madde 19- (Değişik: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru)

Kütüphane dışına ödünç verilen kitaplar için iki nüsha istek kağıdı doldu

lur ve ilgi

liye imzalatılır. İstek kağıdının bir nüshası okuyucuda, bir nüshası kütüp

hane memurunda kalır. Kütüphane memurunda kalan nüsha geri getirile

ceği tarihe göre sıraya konularak sakla

nır. Kitap geri getirildiğinde kütüphane memuru tarafın

dan kontrol edilerek teslim alınır. İstek kağıdı ilgiliye iade edilir.

İstek kağıdında bulunacak hususlar

Madde 20- İstek kağıdında, emanet verilen yayının ismi, yazarın adı, kitap

lık ve demirbaş numarası, demirbaş değeri, teslim tarihi, kaç gün ve hangi tarihte geri verilmesi gerektiği açıkça yazılır.

Bu istek kağıdında ayrıca yayını alanın Yönetmelik hükümlerini bildiğine ve bu hükümlere uymadığı, belirlenen günde çalışma saati sonuna kadar yayını geri vermediği veya yayını herhangi bir zarara uğrattığı takdirde varsa yenisinin satın alınması için bedelini kütüphaneye elden öde

meyi, yoksa bilirkişi veya mahallinde bulunan diğer kütüphane yetkililerince tayin edilecek değerini Ay

niyat Talimatna

mesine göre ödemeyi, aksi takdirde bu miktarın, maaş mutemedi tarafından ilk aylığından bir defada kesilmesini kabul ve taahhüt ettiğine dair kayıt bulunur (Ör

nek No: 4).

Yayınların gününde geri verilmemesi halinde yapılacak işlem

Madde 21- Kütüphane dışında faydalanılan bir yayının gününde geri geti

rilmemesi halinde kü

tüphane memuru, durumu komisyon başkanına derhal yazıyla duyurur. Komisyon başkanının yazılı bildirisine rağmen yayın, on gün içinde iade edilmediği takdirde, tazminat bedelinin ilgilinin ilk aylığından ke

silmesi hususuna dair komisyon kararı maaş mutemedine yazıyla bildirilir.

Okuyucuların yayınları koruması

Madde 22- Yayınlardan faydalananların, bunları tam bir dikkat ve itina ile her türlü hasar ve zarardan korumaları, aldıkları zamandaki hali ile ve vak

tinde geri vermeleri şarttır.

Yayınların üzerine yazı yazmak, çizgi çizmek, sabit işaretler koymak, iz bı

rakmak, sayfaları hırpalamak, yırtmak ve benzeri davranışlarda bulunmaktan kaçı

nılır.

Kütüphane dışındaki faydalanmalarda, istek kağıdında tatmin edici bir açık

lama olmadıkça kütüphanedeki faydalanmalarda okuyucu yayını alırken kütüphane memuruna aksini bildirmedikçe yayını tam ve mükemmel bir şekilde teslim almış sayılır.

Birinci ve ikinci fıkralardaki esaslara uyulmaması halinde yayın geri veril

memiş addolunur ve ona göre işlem yapılır.

Ayrılmalarda uygulanacak işlem

Madde 23- Adalet mensupları ve personeli, bulundukları yerden her

hangi bir sebeple sü

rekli olarak ayrılmaları halinde kütüphaneden almış olduk

ları yayın

ları derhal geri vermek zorun

dadır.

Kuruluş dışındakilerin faydalanması

Madde 24- Adliye mensubu ve personeli olmayanlar kütüphaneden ko

mis

yon başkanının iz

niyle ve yalnız kütüphanede okumak kaydıyla faydalana

bilirler.

ÜÇÜNCÜ KISIM : Yayınların Kütüphaneye Gönderilmesi

Dağıtım esasları

Madde 25- Yönetmeliğin 5 inci maddesinin a, b, d, e bentlerindeki ya

yınlar, kütüphanelerin, belirlenecek ihtiyaçları göz önünde tutulmak sure

tiyle dağıtılır.

Adalet mercii ve makamlarının istekleri üzerine satın alınan yayınlar, ev

vela istekte bulunan yer kütüphanesine gönderilir.

Yayın gönderme ve demirbaşa kayıt

Madde 26- (Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru) Yayınlar, ya

yın gönderme kağıdı ile kütüphane

lere gönderilir. Bu kağı

dın ikinci bölümü alındı belgesi niteliğinde olup, alınan ki

taplar, bu Yönetmeliğin 12 inci madde

sine göre kayıtları yapıldıktan sonra, 27 inci mad

dede belirtilen bilgileri içere

cek şekilde komisyon başkanı tarafından imza edilerek Bakanlık Yayın İşleri Dai

resi Başkanlığına gönderilir. (Örnek No: 5)

DÖRDÜNCÜ KISIM : Çeşitli Hükümler

Kitap listesi

Madde 27- (Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru)

(Değişik birinci fıkra: 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru) Kü

tüphanede bulunan kitaplar için kitap listesi hazırlanır. Bu listede;

a) Sıra numarası,

b) Demirbaş numarası,

c) Yayın ismi,

d) Yazarın veya çevirenin adı,

e) Yayının basıldığı yer ve tarih,

f) Sahife sayısı,

g) Cilt sayısı,

h) Düşünceler,

gösterilir. (Örnek No: 6)

Yayınların kaydının tutulması

Madde 28- (Değişik 02/09/2004 tarihli Bakan Oluru)

Bakanlık Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından veya diğer kanallar

dan merkez ve taşra teşkilatı için temin edilen yayınlar, kütüphane demirbaş kaydına alınır.

Bakanlık Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı merkezi bilgisayar ile taşra kü

tüp

hanelerinin kayıt ve işlemlerini takip ve kontrol eder. Görülen eksiklik ve aksaklık

lar kütüphane komis

yonu başkanlığı kanalı ile yerine getirilir.

Mahalli adalet kütüphanelerinin denetlenmesi

Madde 29- ( Değişik: 18/05/1994 tarihli Bakan Oluru) Adalet kütüp

haneleri bağlı bulundukları komisyon başkanlığının daimi gözetim ve denetimi altındadır. Komisyon başkanı, kitaplık memuruna Yönetmeliğin uy

gulanma

sında yol gösterir ve onun bu görevini Yö

net

meliğe uygun şekilde ya

pıp yap

madığını araştırır.

Adalet kütüphanelerini, ayrıca adalet müfettişleri ve Bakanlık Yayın İş

leri Dairesi Başkan

lığı ile adli ve idari yargı adalet komisyonları ve Cumhuriyet başsav

cıları da denetlerler ve teftiş sonucunu layihalarında belirtirler.

Adalet müfettişleri, Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı, adli ve idari yargı ko

misyonları teftiş layihalarını düzenlerken aşağıda yazılı hususları göz önünde bu

lundururlar:

a) Kütüphanenin bakım ve düzeninin iyi olup olmadığı,

b) Kütüphane defterinin, fişlerin Yönetmeliğe uygun olarak tutulup tu

tulma

dığı, kitap listesi

nin zamanında tanzim edilip edilmediği,

c) Kütüphane hizmetlerinin Yönetmeliğe uygun olarak yürütülüp yürü

tülme

diği,

d) Okuyucuya verilmiş kitapların akibetinin zamanında takip edilip edil

diği,

e) Yitirilmiş yayın varsa ne gibi işlem yapıldığı,

f) Eskimiş ve kullanılamayacak duruma gelmiş yayın olup olmadığı, varsa bunlarla ilgili işlemin yapılıp yapılmadığı,

g) Kitap listesinin yayın mevcuduna göre düzenlenip düzenlenmediği,

h) Kütüphane komisyonu ve kütüphane memurunun Yönetmelikte ken

dile

rine verilmiş gö

revleri lâyıkı veçhile yapıp yapmadıkları.

Sorumluluk

Madde 30- Adalet kütüphanesinin düzenli bir şekilde yönetilmesinden ve yayınların muha

fazasından komisyon başkanı ve üyeleri ile kütüphane me

muru sorumludur.

Geçici Madde- Kütüphane komisyonları bu Yönetmeliğin yürürlüğe gir

diği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak, halen mevcut olan ya

yınla

rın sayı

mını yaparlar ve listesini düzen

lerler; yayınların bu liste muhteva

sına, bu Yönetme

lik hükümlerine uygun bir şekilde yeniden kü

tüphane defte

rine kaydını ve kütüpha

neye intikalini sağlarlar.

Yukarıdaki fıkra uyarınca düzenlenecek listenin bir örneği (Yayınlar ye

niden kayıt ve kitap

lığa intikal ettirilmiş) kaydıyla Bakanlık Eğitim Dairesi Başkanlığına gönderilir.

Kaldırılan hükümler

Madde 31- 12 Ağustos 1968 tarih ve 12974 sayılı Resmî Gazete'de neş

dilen Adalet Ki

taplıkları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlüğe girme

Madde 32- Bu Yönetmelik Adalet Bakanının onayı ile yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 33- Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

Ekleri görebilmek için fihristi kullanınız.