MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 03/07/2002
Resmi Gazete Sayısı: 24804
Milli Eğitim Bakanlığından:
BİRİNCİ KISIM : Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı;
a) (Değişik bent: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/1.mad.) Mesleki Eğitim Kurulunun kuruluş ve işleyişi,
b) Mesleki ve teknik eğitim merkezlerinin kurulması,
c) Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında; eğitim-öğretim, yönetim ve üretim işlerinin yürütülmesi ile kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması ve çalışmaları,
d) Çıraklık eğitiminde; kalfalık ve ustalık sınav komisyonlarının oluşturulması ve sınavların yapılması ile kalfaların işten ayrılmasını gerektiren hususları,
e) En az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanların ustalık eğitimi ve bu eğitimin kapsam ve süreleri ile sınavları,
f) Meslek kursları ile geliştirme ve uyum kurslarının açılması ve işleyişi,
g) Mesleki eğitimin yaygınlaştırılması için kalfa, usta ve genel lise mezunlarına telafi eğitimi yoluyla mesleki orta öğretim diploması kazandırılması,
h) İşletmelerde yapılan eğitim-öğretim ve denetimi,
ı) İşletmelerde eğitim birimlerinin kuruluş ve işleyişi,
i) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/1.mad.) Yurt içi ve yurt dışında mesleki eğitimde alınan diploma, sertifika ve belgelerin denkliği ile kazanılan mesleki yeterliklerin değerlendirilmesi,
j) Kapsama alınan il ve mesleklerde; istihdam edilen ve edileceklerin almaları gereken mesleki eğitimin seviyesi, türü ve halen çalışanların durumu,
k) Mesleki ve teknik eğitim bölgelerinin oluşturulması,
l) Mesleki ve teknik eğitim bölgesinde bulunan meslek yüksekokulu veya okulları ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları, ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşları arasındaki iş birliği ve koordinasyonun sağlanması ve yürütülmesi,
m) Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olan öğrencilerin, bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik;
a) (Değişik bent: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/2.mad.) Mesleki Eğitim Kurulunun kuruluş ve işleyişini,
b) Mesleki ve teknik eğitim merkezlerinin kurulmasını,
c) Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında; eğitim-öğretim, yönetim ve üretim işlerinin yürütülmesi ile kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması ve çalışmalarını,
d) Çıraklık eğitiminde, kalfalık ve ustalık sınav komisyonlarının oluşturulması ve sınavlarla ilgili esas ve usuller ile kalfaların işten ayrılmasını gerektiren hususları,
e) En az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanların ustalık eğitimi ve bu eğitimin kapsam ve süreleri ile sınavlarını,
f) Meslek kursları ile geliştirme ve uyum kurslarının açılması ve işleyişini,
g) Mesleki eğitimin yaygınlaştırılması için kalfa, usta ve genel lise mezunlarına mesleki orta öğretim diploması kazandırılması amacıyla uygulanacak telafi eğitimini,
h) Kapsama alınan il ve mesleklerde faaliyet gösteren işletmeler ile bu işletmelerde istihdam edilen ve edilecek olanları,
ı) İşletmelerde yapılan mesleki eğitim-öğretim ve denetimi,
i) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/2.mad.) Mesleki eğitimde alınan diploma, sertifika ve belgelerin denkliği ile kazanılan mesleki yeterliklerin değerlendirilmesi,
j) İşletmelerdeki eğitim biriminin kuruluş ve işleyişini,
k) Mesleki ve teknik eğitim bölgelerinin oluşturulmasını,
l) Mesleki ve teknik eğitim bölgelerindeki meslek yüksekokulu veya okulları ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları, ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşları arasındaki iş birliği ve koordinasyonu,
m) Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olan öğrencilerin meslek yüksekokullarına sınavsız olarak geçişlerini
kapsar.
Dayanak
Madde 3 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/3.mad.)
Bu Yönetmelik, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 26/1/2006 tarihli ve 5450 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bağlı Okulların Millî Eğitim Bakanlığına Devredilmesi ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Milli Eğitim Bakanlığını,
Başkanlık: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığını,
Kurul: Talim ve Terbiye Kurulunu,
ÖSYM: Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezini,
Kanun: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununu,
Kapsama Alma: Kanuna göre bir meslek alan/dalında mesleki eğitim uygulamasının başlanmasına karar verilmesini,
Milli Eğitim Müdürlüğü: İl/ilçe milli eğitim müdürlüğünü,
Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan dört yarıyıllık eğitim-öğretim sürdüren bir yükseköğretim kurumunu,
Eğitim Bölgesi: Bir koordinatör müdürün yönetiminde, eğitim hizmetlerinin daha etkin olarak verileceği bölgeyi,
Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi: Bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programlarının bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesini,
Mesleki ve Teknik Orta Öğretim Başarı Puanı: Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları mezunlarının meslek yüksekokullarına sınavsız geçişleri için hesaplanacak orta öğretim başarı puanını,
Merkez: Mesleki ve teknik eğitim alanında orta öğretim diploması, sertifika ve belge veren programların uygulandığı mesleki ve teknik eğitim merkezlerini,
Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumları: Mesleki ve teknik eğitim alanında diplomaya götüren orta öğretim kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim-öğretim kurumlarını,
Kurum: Merkezler ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarının her birini,
Eğitim Birimi: On ve daha fazla öğrenciye beceri eğitimi yaptıracak işletmelerin bünyelerinde Kanuna göre kurulması gereken birimi,
Örgün Mesleki ve Teknik Eğitim: Orta öğretim düzeyinde diplomaya götüren mesleki ve teknik eğitim ile belgeye götüren çıraklık eğitimini,
Çıraklık Eğitimi: Kurumlarda yapılan teorik eğitim ile işletmelerde yapılan pratik eğitimin bütünlüğü içerisinde bireyleri bir mesleğe hazırlayan, mesleklerinde gelişmelerine olanak sağlayan ve belgeye götüren eğitimi,
Yaygın Mesleki ve Teknik Eğitim: Örgün mesleki ve teknik eğitimin yanında veya dışında uygulanan programlarla bireyleri bir mesleğe hazırlayan, bir meslek sahibi olanların mesleklerinde gelişmelerine ve yeni mesleklere uyumlarına olanak sağlayan, ayrıca bireylerin günlük yaşamlarında ilgi, istek ve gereksinimlerine uygun eğitimlerle sertifikaya ve belgeye götüren eğitimi,
Ders Yılı: Derslerin başladığı tarihten derslerin kesildiği tarihe kadar geçen ve iki dönemi kapsayan süreyi,
Öğretim Yılı: Ders yılının başladığı tarihten ertesi ders yılının başladığı tarihe kadar geçen süreyi,
Dönem: Ders yılının başladığı tarihten dinlenme tatiline, dinlenme tatili bitiminden ders kesimine kadar geçen süreyi,
Meslek Alanı: Ortak özelliklere sahip birden fazla meslek dalını içeren; bilgi, beceri, tutum, davranış ve istihdam olanağı sağlayan alanı,
Meslek Dalı: Bir meslek alanı içinde yer alan ve belirli konularda uzmanlaşmaya yönelik bilgi, beceri, tutum, davranış gerektiren ve istihdam olanağı sağlayan iş kollarından her birini,
Uzman: Alanı ile ilgili yüksek öğrenim görmüş ve bu alanda en az beş yıl başarı ile çalıştığını ya da alanında yüksek lisans eğitimi aldığını belgelendiren kişiyi,
Eğitici Personel: Mesleki yeterliğe sahip öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, iş pedagojisi eğitimi almış, mesleki eğitim yöntem ve tekniklerini bilen, uygulayan veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmenliği yapabilme yetkisine sahip kişiyi,
Usta Öğretici: Ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrenci/kursiyerlerinin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, mesleki eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan, usta öğreticilik belgesi sahibi olan kişiyi,
Teknisyen: Mesleki ve teknik orta öğretim programlarından mezun olup mevzuatına göre atanmış, kurumların atölye ve laboratuvarlarında eğitim-öğretim, üretim ve hizmet ortamında fiilen çalışan kişiyi,
Usta: Bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını kazanmış ve bunları mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilecek standartlarda uygulayabilen; üretimi planlayabilen; üretim sırasında karşılaşılabilecek problemleri çözümleyebilen; düşüncelerini yazılı, sözlü ve resim ile açıklayabilen; üretimle ilgili pratik hesaplamaları yapabilen, ustalık belgesi sahibi olan kişiyi,
Kalfa: Bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını kazanmış ve bu meslekle ilgili iş ve işlemleri ustanın gözetimi altında kabul edilebilir standartlarda yapabilen, kalfalık belgesi sahibi olan kişiyi,
Öğrenci: İşletmelerde, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında örgün eğitim görenleri,
Çırak: Çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içerisinde geliştiren ve öğrencilik haklarından yararlanan kişiyi,
Aday Çırak: Çıraklığa başlama yaşını doldurmamış ve çıraklık döneminden önce kendisine iş yeri ortamı tanıtılan, sanat ve mesleğin ön bilgileri verilen ve öğrencilik haklarından yararlanan kişiyi,
Kursiyer: Yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına devam eden kişiyi,
Veli: Öğrencinin anne/babası veya yasal olarak sorumluluğunu üstlenen kişiyi,
Hizmet Belgesi: Kişinin mesleğini ve çalışma süresini gösteren belgeyi,
İşletme: Mal ve hizmet üreten kamu ve özel kurum, kuruluş ve iş yerlerini,
İşletme Yöneticisi: İşletmeyi yöneten kişiyi,
Eğitim Yöneticisi: Eğitim alanında veya işletmenin faaliyet alanında yükseköğrenim görmüş, işletmenin eğitim birimini yönetmek üzere görevlendirilen kişiyi,
Eğitim Kurulu: İşletmenin sahibi veya üst düzey yetkililerinin katılımı ile eğitim yöneticisi ve eğitim biriminde görev yapanlardan oluşan kurulu,
Sözleşme: İşletme, ilgili oda ve kurum iş birliği içinde örgün, çıraklık ve yaygın mesleki ve teknik eğitim programına devam edecek öğrenci/çırağın ücret ve sosyal haklarını belirleyen, kendisi veya velisi ile sözleşmede yer alan taraflarca imzalanan akdi,
İşletmelerde Mesleki Eğitim: Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin beceri eğitimlerini işletmelerde, teorik eğitimlerini ise mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında veya işletme ve kurumlarca tesis edilen eğitim birimlerinde yaptıkları eğitim uygulamalarını,
Personel: Kamu ve özel kurum, kuruluş ve iş yerlerinde maaş ya da ücret karşılığında çalışan kadrolu veya sözleşmeli elemanlar ile işçileri,
(Değişik tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Alan/bölüm: Meslek alanı içinde istihdama yönelik ana birimlerin öğretimi amacıyla düzenlenen, bir veya birbirini tamamlayan ya da birden çok bağımsız atölye/laboratuvar/birimden oluşan eğitim, uygulama ve/veya üretim yapılan ortamı,
Atölye: Kurumlarda örgün, çıraklık ve yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarının gerektirdiği uygulamalı derslerde; bilgi, beceri ve davranışların kazandırılması amacıyla gerekli donatımı yapılmış eğitim öğretim, uygulama ve/veya üretim yapılan ortamı,
Laboratuvar: Kurumlarda örgün, çıraklık ve yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarında yer alan derslerle ilgili iş, işlem, deney, gözlem, inceleme, araştırma, geliştirme ve benzeri uygulamaların yapılması amacıyla gerekli donanıma sahip eğitim-öğretim, uygulama ve/veya üretim yapılan ortamı,
(Değişik tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Modül: Bir meslek alanının öğretim programında kendi içinde bir bütün, tek başına öğretilebilir/öğrenilebilir içeriğe sahip olan, kendi alanındaki diğer modüllerle bütünleşerek daha geniş mesleki işlevler grubu oluşturma özelliği gösteren, gerektiğinde bir sertifika ile belgelendirilerek istihdam yeterliliği kazandıran program birimini,
Modüler Program: Bir meslek alanında modüller halinde düzenlenmiş program yapısını,
Açık ve Uzaktan Mesleki Eğitim: Geleneksel veya çağdaş biçimde, bilişim teknolojileri ve hizmetleri kullanılarak, bireyselleştirilmiş danışma ve tavsiyeler şeklinde destek verilerek yapılan eğitimi,
(Değişik tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Yaşam boyu eğitim: Toplumun ve bireylerin bilgi, beceri, tutum, davranış ve yetenekleri ile mesleki yeterliliklerini sürekli olarak geliştirme, güncelleştirme ve hayata uyumları için yaşamları boyunca örgün ve/veya yaygın eğitim kurumlarında ve işletmelerde yaptıkları eğitim ile bireysel öğrenme faaliyetleri ve rehberlik çalışmalarını,
Meslek Seviyesi: Bir mesleğin uygulanabilmesi için gerekli olan bilgi, beceri, tutum ve davranışların o meslekte çalışmak için ulaşılması gereken mesleki aşamaları,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Çerçeve öğretim programı: Bir meslek alan/dalında modüler yapıda hazırlanan öğretim programının; tanıtım ve uygulamayla ilgili genel açıklamalarını, modülün meslek alanı içindeki yerini, modülde kazandırılacak mesleki yeterlilikleri, modülün ünitelerini ve modül ünitelerinin alt açınımlarını gösteren program yapısını,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmeni: Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında, mezun oldukları yükseköğretim programları esas alınarak teorik ve uygulamalı meslek derslerini, aylık ve ücret karşılığı okutmak, mesleki rehberlik, işletmelerde mesleki eğitim, sektörle iş birliği ve araştırma-geliştirme yapmakla görevli öğretmeni,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Şef: Bakanlığa bağlı örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim kurumlarında açılan meslek alan/dalları ile kurulan atölye ve laboratuvarların işleyişi ve yönetimi, mesleki rehberlik, program geliştirme, işletmelerde mesleki eğitim, sektörle iş birliği, araştırma-geliştirme, tasarım, üretim, tanıtım ve pazarlama çalışmalarını yürütmek üzere görevlendirilen atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmenini,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Staj: Teorik ve uygulamalı eğitimlerinin tamamını kurumda yapan öğrencilerin; mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını geliştirmelerini, iş hayatına uyumlarını, gerçek üretim ve hizmet ortamında yetişmelerini sağlamak amacıyla yükümlü oldukları çalışmayı,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Kaynaştırma yoluyla eğitim: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimlerini, destek eğitim hizmetleri de sağlanarak akranlarıyla birlikte resmî/özel örgün ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan özel eğitim uygulamalarını,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Alana Yöneltme Tavsiye Formu: Öğrencinin ilgi, istek ve yetenekleri, gelişim düzeyi, genel sağlık durumu, ilköğretimdeki yönlendirme, tercih ettiği alanı destekleyen ortak derslerdeki başarısı, tanıtım ve yönlendirme dersine aktif katılımı, sınıf rehber öğretmeni ve/veya okul rehber öğretmeni tarafından uygulanan mesleki rehberlikle ilgili test sonuçları göz önünde bulundurularak sınıf rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni ile tanıtım ve yönlendirme dersi öğretmeninin öğrenciyi ilgi ve yetenekleri açısından değerlendirdikleri formu,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu: Alana Yöneltme Tavsiye Formunda yapılan değerlendirme sonucunda alanlara göre elde edilen yöneltme tavsiye puanının % 50, dokuzuncu sınıf yıl sonu başarı puanının % 30 ve ilköğretim başarı puanının % 20 etkilendirilerek öğrencinin alana yerleştirme puanının belirlendiği formu,
(Ek tanım: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/4.mad.) Kontenjan: Bir okula, programa, alana, dala veya şubeye alınması planlanan öğrenci/kursiyer sayısını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM : İlkeler
İlkeler
Madde 5 - Mesleki ve teknik eğitimde;
a) Kurumların işlevlerinin, Türk Milli Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda evrensel hukuka, demokrasi ve insan haklarına uygun ve bir bütünlük içinde yerine getirilmesi,
b) Kalkınma planları, hükümet programları ve milli eğitim şurası kararlarında yer alan hedefler, ilkeler ve politikalara uygun olarak insan gücü, eğitim ve istihdam ilişkilerinin sağlıklı, dengeli ve dinamik bir yapıya kavuşturulması,
c) Gençlere ve yetişkinlere ortak bir genel kültür kazandırmak suretiyle onlarda kişi ve toplum sorunlarını tanıma ve çözüm yollarını üretme; ülkenin sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunma bilincinin kazandırılması,
d) Mesleki ve teknik eğitim alanında, yerel yönetimler, ilgili oda, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gönüllü kuruluş temsilcileri ve sivil toplum örgütlerinin eğitim yönetimi karar süreçlerine katılım ve katkılarının sağlanması, uygulama ve iş birliğinin kurumsallaştırılması,
e) Eğitim binalarının fiziki kapasiteleri ile personel, donatım ve diğer olanaklarının en etkin ve verimli biçimde kullanılması amacıyla mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarının öncelikle Bakanlıkça belirlenecek küçük yerleşim birimlerinden başlanmak üzere merkezler olarak yapılandırılması,
f) Örgün, çıraklık ve yaygın mesleki ve teknik eğitimle her bireye ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda bilgi, beceri, tutum, davranış ve iş alışkanlıklarının kazandırılması,
g) İş ve hizmet alanlarında gereksinim duyulan nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi, sürekli eğitimle mesleki bilgi ve becerilerinin güncelleştirilmesi ve uygulanan programlarla girişimcilik bilincinin kazandırılması,
h) Öğretim programlarının bütünlüğü ve devamlılığı içinde kurumların bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik eğitim bölgelerinin oluşturulması, yüksek öğretim kurumları ile her alanda iş birliği yapılması ve ortak çalışmaların yürütülmesi,
ı) Mesleki eğitim almış olanların alanlarında istihdamlarının sağlanması,
i) İstihdam edilenlerin, uluslar arası standartlara ve performanslarına göre geliştirme ve uyum kurslarıyla eğitim düzeylerinin yükseltilmesi,
j) Mesleki ve teknik eğitim sürecinde teknolojinin etkin ve verimli kullanılarak eğitimin çağdaş, bilimsel ölçütlerde ve yüksek nitelikte sunulması,
k) Eğitim, üretim ve hizmette uluslar arası standartlara uyulması ve mesleki eğitimde belgelendirmenin özendirilmesi,
l) Eğitimin modüler programlarla yapılması, yaşam boyu öğrenim ve sürekli mesleki eğitimin bireylere benimsetilmesi,
m) Her ortamda kazanılan yeterliklerin değerlendirilmesi ve belge bütünlüğünün sağlanması,
n) Öğretim sürecinde bilimsel düşüncenin, üretkenliğin, insana ve doğaya ilişkin sevgi ve estetik değerlerin esas alınarak planlı ve zaman yönetimine ilişkin yaklaşımların benimsenmesi,
o) Ekibin birer üyesi olan yönetici, öğretmen, öğrenci ve velinin çevreyle olan ilişkilerinde gönüllülük, karşılıklı sevgi, saygı, anlayış, hoşgörü ve görgü kurallarına uygun davranışların ön planda tutulması,
ö) Değerlendirmelerin objektif olarak yapılması, başarının teşvik edilmesi, desteklenmesi ve ödüllendirilmesi,
p) Yetki ve sorumlulukların gönüllü olarak paylaşılması, iletişim kanallarının açık tutulması,
r) Yönetici ve öğretmenlerin, kurum ve işletmede eğitim lideri olması,
s) Eğitim-öğretimde ders dışı etkinliklerin de eğitimin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmesi ve değerlendirilmesi,
ş) Mesleki rehberliğin etkin olarak sürdürülmesi, teknolojik gelişmelerin sürekli olarak izlenmesi,
t) Her türlü iş ve işlemin elektronik ortamda yürütülmesi, izlenmesi ve saklanması,
u) Mesleki ve teknik orta öğretim programları ile bu programların devamı niteliğindeki meslek yüksekokulları arasında program bütünlüğünün sağlanması
temel ilkedir.
İKİNCİ KISIM : Mesleki Eğitim Kurulları
BİRİNCİ BÖLÜM : Mesleki Eğitim Kurullarının Kuruluş ve Görevleri
Mesleki Eğitim Kurulu
Madde 6 - Mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün, çıraklık ve yaygın eğitim, kurumlar ile işletmelerde yapılacak mesleki eğitimin planlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi konularında kararlar almak ve Bakanlığa görüş bildirmek üzere, Bakanlıkta Mesleki Eğitim Kurulu kurulur.
Mesleki Eğitim Kurulunun oluşumu
Madde 7 - Mesleki Eğitim Kurulu, Bakanlık Müsteşarının başkanlığında;
a) Bakanlığın mesleki eğitimle görevli müsteşar yardımcıları,
b) İçişleri Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
c) Maliye Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
d) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
e) Sağlık Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
f) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
g) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
h) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/5.mad.) Kültür ve Turizm Bakanlığı müsteşar yardımcısı,
ı) Devlet Planlama Teşkilatı Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürü,
i) Bakanlığın, mesleki eğitim ile ilgili genel müdürleri,
j) Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
k) Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
l) En çok işvereni temsil eden İşveren Sendikaları Konfederasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
m) En çok işçiyi temsil eden İşçi Sendikaları Konfederasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
n) Bankalar Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,
o) Mesleki eğitim alanında görevlendirilecek Yükseköğretim Kurulu temsilcisi,
ö) Türkiye Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirleri Odaları Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi ,
p) (Ek bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/5.mad.) Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanından ,
oluşur.
Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına ilgili kurum temsilcilerini de davet eder.
Milli Eğitim Bakanı gerekli gördüğü durumlarda Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına başkanlık eder.
Bu Kurulun kararları, Bakanlık ve ilgili meslek kuruluşlarınca yürütülür.
Görevleri
Madde 8 - Mesleki Eğitim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Mesleki Eğitim Kanunu'na göre çıkarılacak olan yönetmelikler hakkında Bakanlığa görüş bildirmek; gerek Kanun gerekse yönetmelik hükümlerinin uygulanmasının izlenmesini, değerlendirilmesini ve geliştirilmesini sağlamak.
b) Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için sözleşme modellerini hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.
c) Gerektiğinde mesleki eğitim ile ilgili konuların incelenmesi için ihtisas komisyonları kurmak.
d) İl mesleki eğitim kurullarının yıllık çalışma raporlarını değerlendirmek.
e) Mesleki eğitimin planlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi konularında kararlar almak ve Bakanlığa görüş bildirmek.
f) Çeşitli sektör ve branşta mesleki eğitim konusunda eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve Bakanlığa bildirmek.
g) Mesleki eğitim programlarının esasları ve uygulama süreleri hakkında Bakanlığa görüş bildirmek.
h) Çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitim sınav komisyonlarının kurulması ve çalışması ile sınavların yapılış usullerine ilişkin yönetmelik taslaklarını hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.
ı) Mesleki eğitim ile ilgili Bakanlıkça gönderilecek konuları incelemek ve görüş bildirmek.
i) Kanuna göre yapılacak çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitimde; uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak yer ve meslekleri belirlemek ve Bakanlığa görüş bildirmek.
j) Teknolojik gelişmelerin ve iş hayatındaki değişmelerin mesleki eğitime etkilerini izlemek ve Bakanlığa bildirmek.
k) Lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanların eğitim süreleri hakkında Bakanlığa görüş bildirmek.
İl istihdam ve mesleki eğitim kurulunun görevleri
Madde 9 - (Değişik madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/3.mad.)
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 13 üncü maddesi gereğince illerde kurulan İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulları Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütür.
İl istihdam ve mesleki eğitim kurulunun oluşumu
Madde 10 - (Mülga madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/19.mad.)
İl istihdam ve mesleki eğitim kurulunun görevleri
Madde 11 - (Mülga madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/19.mad.)
İKİNCİ BÖLÜM : Toplantı ve Çalışma Esasları
Gündem
Madde 12 - (Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/4.mad.) Mesleki Eğitim Kurulunun gündemi, ilgili bakanlıklar ile diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. Kurul üyeleri, gerekli gördükleri konuların gündeme alınmasını Kurul Başkanından isteyebilirler. Bu takdirde konunun gündeme alınıp alınmaması oylama ile belirlenir.
Kurul gündemine alınan konularla ilgili bilgi ve belgeler, üyeler tarafından Kurul toplantısından önce incelenir.
Toplantı, çalışma esas ve usulleri
Madde 13 - (Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/5.mad.) Mesleki Eğitim Kurulu aşağıdaki esaslar doğrultusunda çalışır:
a) Mesleki Eğitim Kurulu, Bakanlıkça uygun görülecek zamanda en az yılda bir defa toplanır. Kurul, gerekli görülen durumlarda Başkanın daveti veya en az beş üyenin aynı gerekçeye dayalı yazılı isteği üzerine toplantıya çağrılır. Toplantılar, çağrı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yapılır.
b) Toplantıya davet, toplantı gününden en az on beş gün önce üyelere yazılı olarak gündemle birlikte duyurulur.
c) Kurul, başkan dışında üyelerin yarısından bir fazlasının katılımı ile toplanır.
d) Kurul, gündemindeki konuları görüşerek karar alır, kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda Başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
e) Oylama açık ve işaretle yapılır. Oylama sonucu, başkan tarafından açıklanır. Üyeler çekimser oy kullanamazlar. Alınan karar ve görüşe karşı olan üyeler varsa gerekçeli muhalefet şerhlerini, kurul sekreteryasına yazılı olarak verirler.
f) Toplantıda görüşülen konular, ileri sürülen görüşler ve alınan kararlar tutanakla belirlenir. Tutanak başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Toplantıya katılma zorunluluğu
Madde 14 - Kurul üyeleri toplantıya katılmak zorundadırlar. Özürleri nedeniyle toplantılara katılamayacak üyeler, durumlarını Kurul Başkanına bildirirler. Özürsüz olarak toplantıya katılmayan üyelerin durumları kurumlarına bildirilir.
Sekreterya
Madde 15 - (Değişik madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/6.mad.)
Mesleki Eğitim Kurulunun sekreterya işleri Bakan tarafından belirlenen birimce yürütülür.
Sekreteryanın görevleri
Madde 16 - Sekreteryanın görevleri:
a) Kurulun çalışmalarına esas olacak hazırlıkları yapmak.
b) Kurulun raportörlük, dosya, evrak ve arşiv işlerini yürütmek.
c) Kurul tutanaklarını tutmak, örneklerini ilgili yerlere ulaştırmak ve saklamak.
d) İlgili kurum ve kuruluşlarla iletişimi sağlamak.
e) Kurul gündemini kurul üyelerine bildirmek.
f) Başkanın ve kurulun uygun göreceği diğer işleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Mesleki Eğitim Kurulları İle İlgili Diğer Hususlar
İl istihdam ve mesleki eğitim kurulu nda görüşülecek diğer konular
Madde 17 - (Mülga madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/19.mad.)
Müşavir üye
Madde 18 - (Değişik madde: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/7.mad.)
Gerektiğinde Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına, Başkanın daveti üzerine müşavir üye olarak, mesleki ve teknik eğitimle ilgili birimlerin temsilcileri ile kamu ve özel kurum ve kuruluşların temsilcileri katılabilir. Ancak bu üyeler toplantılarda oy kullanamazlar.
ÜÇÜNCÜ KISIM : Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezleri
Merkezlerin kuruluşu
Madde 19 - Mesleki ve teknik eğitim alanında orta öğretim diploması, sertifika ve belge veren programları uygulayan; eğitim maliyetini azaltmak, kaynak savurganlığını önlemek ve eğitimin niteliğini artırmak amacıyla çok program, tek yönetim ilkesine uygun olarak merkezler kurulur.
Yerleşim birimi ve çevresinin gelişmişlik düzeyi, iş gücü ve istihdam durumu, eğitim gereksinimi, öğrenci potansiyeli gibi ölçütlere göre aynı yerleşim biriminde birden çok merkez kurulabilir.
Merkezin kurulduğu eğitim bölgesi içinde ayrıca mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı okul ve kurumlar ile çok programlı lise açılamaz.
Merkezlerin açılması
Madde 20 - Merkezler, öncelikle Bakanlıkça belirlenecek küçük yerleşim birimlerinde açılır. Merkezler, yatırım programından ya da bağış yapanlar tarafından tip projeye uygun olarak yaptırılan bina ve tesislerde Bakanlıkça açılır. Bina ve tesislerin yapımında, uygulanacak program ve yörenin özelliklerine göre özel tip proje de uygulanabilir.
Merkezlerin açılmasında;
a) Yerleşim merkezi ile yakın çevrenin nüfus hareketliliği ve yeterliği,
b) Yerleşim merkezinin ve çevrenin sosyal, kültürel, ekonomik durumu ile sanayi ve hizmet sektöründeki gelişmişlik düzeyi,
c) Çevredeki diğer yerleşim birimlerine uzaklığı ve ulaşım durumu
dikkate alınır.
Yerel olanaklarla sağlanan binalarda merkez açılabilmesi için binanın uygulanacak programların özelliğine uygun olması, en az üç meslek alanının açılabilmesi için gerekli olan derslik, atölye ve laboratuvarlar ile üç yönetici odası, öğretmenler odası, kütüphane, rehberlik odası, yeterli sayıda öğretmen ve öğrenci tuvaletleri ile oyun alanları ve bahçenin bulunması gerekir. Merkez olarak açılması teklif edilen binanın Bakanlığa verilmesi ile ilgili tahsis belgesi, teknik inceleme raporu, kat planları ve dört cepheden çekilmiş fotoğrafları Bakanlığa gönderilir.
Kurumların merkez olarak yapılandırılması
Madde 21 - Kurumların merkez olarak yapılandırılmasına, küçük yerleşim birimlerinden başlanmak üzere il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nun önerisi üzerine Bakanlıkça karar verilir. Bu merkezin hangi birime bağlanacağı Bakanlıkça belirlenir.
Çok programlı liselerin merkez olarak yapılandırılması için o yerleşim biriminde genel lisenin bulunması koşulu aranır.
Yapılandırmada;
a) Çevrenin eğitim gereksinimi ile iş gücü ve istihdam olanağı,
b) Derslik, atölye, laboratuvar ve diğer tesislerle ilgili fiziki yapıları,
c) Alt yapı, ders araç-gereci ile donatım durumu,
d) Kurumun bulunduğu yerleşim biriminin özellikleri ile diğer kurumlara olan uzaklığı ve ulaşım durumu,
e) O yerleşim birimindeki ilköğretim okullarının sekizinci sınıf öğrenci sayıları ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarındaki öğrenci, çırak ve kursiyer sayıları,
f) Yönetici, öğretmen ve diğer personel sayıları,
g) Mesleki ve teknik eğitimin gerektirdiği diğer hususlar
dikkate alınır.
Gerekli görülmesi durumunda bu inceleme Bakanlıkça da yapılabilir.
Öneri ve karar
Madde 22 - İl istihdam ve mesleki eğitim kurulu nca merkez olarak yapılandırılması önerilen okul ve kurumlara ait bilgi ve belgeler, valilik görüşü ile birlikte en geç ocak ayının sonuna kadar sekreterya hizmetlerini yürütmekle görevli birime gönderilir.
Yeni merkezlerin kurulması ya da kurumların merkez olarak yapılandırılması, ilgili müsteşar yardımcısının başkanlığında ilgili birim amirlerinin katılımı ile oluşan komisyon tarafından yapılacak değerlendirmeye göre karara bağlanır. Kurulan merkezin hangi birime bağlı olacağına da aynı komisyonca karar verilir.
Alan/dal açma ve kapatma
Madde 23 - Merkezlerin bulunduğu yerde eğitim gereksinimini belirleme çalışmaları sonucunda, o merkez bünyesinde yeni alan/dalların açılması veya güncelliğini yitiren alan/dalların kapatılması için merkezin fiziki kapasitesi de dikkate alınarak merkez müdürlüğünce gerekçeli bir rapor hazırlanır ve en geç aralık ayı sonuna kadar milli eğitim müdürlüğüne gönderilir.
Raporlar, il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nda görüşülür. Açılması veya kapatılması yönünde karar alınan alan/dallara ilişkin öneriler, valilik görüşü ile birlikte en geç ocak ayının sonuna kadar merkezin bağlı bulunduğu birime gönderilir. Açma/kapatma işlemi, Bakanlık onayından sonra uygulanır.
Kapsama alınan mesleklerde çıraklık eğitimi, il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nun görüş ve önerileri de dikkate alınarak valilikçe başlatılır.
Kapsama alma ve çıkarma
Madde 24 - Kapsama alınacak meslek alan/dalları, il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nun görüşü doğrultusunda valilikçe Bakanlığa teklif edilir.
Bu teklif, Bakanlıkça incelenerek kapsama alınacak il ve meslek alan/dalları Mesleki Eğitim Kuruluna sunulur. Kurulca da Kanun kapsamına alınmasına karar verilen il ve meslekler yayımlanarak yürürlüğe konur.
Çıraklık eğitiminde uygulama kapsamına alınacak il ve meslek dalları yörenin sanayileşme durumu, eğitime katılacakların sayısı, ilgililerin eğitime ve iş birliğine yatkınlıkları ve benzeri hususlar dikkate alınır. Kapsama alınacak meslek alan/dalları ile ilgili olarak Mesleki Eğitim Kuruluna sunulmadan önce gerekli görülmesi halinde Bakanlıkça yerinde inceleme yaptırılabilir.
Kanun kapsamında bulunan illerde yeni mesleklerin uygulama kapsamına alınması ve kapsamdan çıkarılması işlemleri de aynı yöntemle yürütülür.
DÖRDÜNCÜ KISIM : Kurumlarda Eğitim-Öğretim, Yönetim ve Üretim
BİRİNCİ BÖLÜM : Eğitim-Öğretim, Programlar
Eğitim-öğretim
Madde 25 - Eğitim-öğretim etkinlikleri, uygulanan program türlerine ve içeriklerine uygun olarak kurum ve işletmelerde yürütülür.
Kurumda, diğer okul ve kurumların programlarında yer alan teknoloji eğitimine ilişkin konuların uygulamalı eğitimine de olanak sağlanır.
Özel eğitim gerektiren öğrenci/kursiyerler, bireysel yeterliklerine dayalı gelişim özellikleri dikkate alınarak temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak, iş ve mesleğe hazırlanmalarını sağlamak üzere kurumlarda açılan programlardan yararlandırılır.
Aday çırak ve çırakların eğitimi
Madde 26 - Aday çırak ve çırakların teorik ve pratik eğitimleri, birbirini tamamlayacak şekilde planlanır ve yürütülür. Çıraklık eğitiminin amacına uygun olarak her meslek dalının özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri, konuları ve uygulamada göz önünde bulundurulacak esaslar, Bakanlıkça hazırlanan çerçeve öğretim programlarında belirtilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere teorik eğitim görürler.
Teorik eğitim, pazar günleri dışında haftada bir gün ve çalışma saatleri içinde yapılır. Zorunlu durumlarda, iş yerinin olanak ve koşulları ile öğretmen ve usta öğretici durumu dikkate alınarak teorik eğitim yoğunlaştırılarak da uygulanabilir.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/6.mad.) Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliği dikkate alınarak hazırlanan eğitim programlarına göre yılda 11 ay süre ile pratik eğitim yaparlar. 4857 sayılı İş Kanununun 73 üncü maddesi göz önünde bulundurularak iş yerindeki çalışma saatlerine uygun olarak usta öğretici/eğitici personel gözetiminde çalıştırılırlar.
Çıraklık eğitimi, uygulama kapsamındaki meslek dallarında 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim ile lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için düzenlenecek eğitim süresinin ne kadar kısaltılacağı, muaf tutulacağı dersler ve benzeri hususlarla ilgili esas ve usuller, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir.
Ayrıca, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün eğitim programlarının her hangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarını tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi, daha önce aldığı mesleki eğitim programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir.
Kalfaların ustalık eğitimi
Madde 27 - İsteyen kalfalar için ustalık eğitimleri düzenlenir. Kalfaların katılacağı ustalık eğitiminin kapsam ve süresi, Bakanlıkça hazırlanacak programlarda belirlenir. Bu eğitim; çalışma saatleri dışında valilikçe uygun görülecek yerlerde yapılır. Söz konusu eğitim kurum müdürlüğünce hazırlanacak ve valilikçe onaylanacak çalışma takvimine göre düzenlenir.
Ustalık eğitimine kayıt edilen kalfalar, kalfa değerlendirme ve kütük defterine kaydedilir ve bunlar için kalfa kayıt dosyası düzenlenir. İlişiği kesilen veya başka bir kuruma nakli yapılan kalfanın durumu, kalfalık belgesinin arkasına ve kalfa değerlendirme ve kütük defterindeki açıklama bölümüne yazılır.
Ustalık eğitiminde teorik eğitimin yanı sıra pratik eğitime devam esastır. Eğitim süresince kayıtlı kalfaların meslekleri ile ilgili bir iş yerinde çalışıp çalışmadıkları ilgili müdürlükçe izlenir. Kalfaların iş yeri değişikliklerinde iki aydan fazla pratik eğitim eksiklikleri, pratik eğitim süresine eklenir. İşinden ayrıldığı belirlenen kalfaların kayıtları, iki ay içinde yeni bir iş yerinde çalışmaya başlamamaları durumunda silinir.
Müdürlükçe bir meslek dalında ustalık eğitimine kaydedilen kalfa sayısının sınıf oluşturacak kadar olmaması ya da ustalık eğitiminin çeşitli olanaksızlıklar nedeniyle yapılamaması durumunda, eğitime alınamayan kalfaların kayıtları, eğitim ve ulaşım olanağı bulunan en yakın kuruma nakledilir. Bu konuda, il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nca gerekli planlama yapılır.
Bu kalfaların durumu ve meslek dalları itibarıyla sayısı, ilgili müdürlükçe öğretim yılı başlamadan önce il istihdam ve mesleki eğitim kurulu nun sekreterya görevini yürüten müdürlüğe bildirilir. İl istihdam ve mesleki eğitim kurulu kararıyla başka bir kuruma nakledilemeyecekleri yönünde karar alınması durumunda kalfaların eğitimi, aynı meslek alanı içindeki meslek dallarına ait meslek bilgisi dersleri birleştirilmiş sınıflarda yapılabilir. Birleştirilmiş sınıflarda da eğitime alınamayan kalfalar, beşinci yılın sonunda mesleklerinde beş yıl çalıştıklarını belgelendirmeleri durumunda ustalık sınavlarına katılabilirler.
Ustalık eğitimine kayıt yaptıranların ustalık sınavlarına girebilmeleri için kalfalık belgesinin düzenlendiği tarihten sonra, mesleklerinin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış olduklarını belgelendirmeleri ve eğitimi başarı ile tamamlamaları gerekir.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/7.mad.) Ustalık eğitimine devam ederken askerlik görevi veya mahkûmiyet nedeniyle bu eğitimden ayrılanların askerlik görevi ya da mahkûmiyet süresince aynı meslekte yapmış oldukları çalışmalar, çalışmanın içeriği ve süresini belirten ve ilgili birim amirinin imzasını taşıyan resmî bir belgeyle belgelendirilmesi kaydıyla pratik eğitim süresine dâhil edilir.
Ustalık eğitimine kayıt yaptırmayan kalfaların ustalık sınavlarına girebilmeleri için meslekleri ile ilgili işlerde en az 5 yıl süre ile çalışmış olduklarını sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları hizmet belgesi ile belgelendirmeleri gerekir.
Meslek kuruluşlarına kayıtlı iş yerlerinde çırak olarak çalışıp kalfa olanlar, aynı iş yerinde en az bir yıl kalfa olarak çalışmak zorundadırlar.
Kalfalar;
a) Zorunlu askerlik hizmeti,
b) İkametini başka il/ilçeye taşıması,
c) Sağlığının mesleğini sürdürmesini olanaksız kılacak şekilde bozulduğunu sağlık raporu ile belgelendirmesi,
d) İş yeri sahibi gerçek kişi ise ölümü, tüzel kişi ise dağılması veya iş yerinin iki aydan fazla süre ile kapalı bulunması
ve benzeri nedenlerle iş yerinden ayrılabilirler.
Mesleki ve teknik orta öğretim programları mezunlarının ustalık eğitimi
Madde 28 - Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanlardan isteyenlere; bir iş yerini bağımsız olarak yönetmek için gerekli bilgi, beceri ve davranışları kazandırmak ve ustalık sınavlarına hazırlamak amacıyla ustalık eğitimi düzenlenir. Bunlar, kalfalar için açılmış olan ustalık eğitimine devam edebilirler.
Ustalık eğitiminde uygulanan programların kapsam ve süreleri, Mesleki Eğitim Kurulu'nun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Tam gün tam yıl eğitim
Madde 29 - Kurumların bina, tesis, araç-gereç ve personelinden yararlanılarak daha çok kişiye eğitim verilmesi esastır. Bu amaçla kurumlar hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri dahil olmak üzere gerektiğinde 07.00 -24.00 saatleri arasında yıl boyunca açık bulundurulur.
Tam gün tam yıl eğitim uygulaması kapsamına alınma ve yapılacak eğitim uygulamaları ile ilgili esas ve usuller yönerge ile belirlenir.
Programlar
Madde 30 - Mesleki eğitim programlarının, ulusal meslek standartlarına uygun olarak modüler yapıda hazırlanması esastır.
Bu kurumlarda;
a) Mesleki ve teknik eğitim alanında orta öğretim diplomasına götüren programlar,
b) Kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesine götüren programlar,
c) Sertifikaya götüren programlar,
d) Bitirme belgesine götüren programlar,
e) Olgunlaşma amaçlı yaygın mesleki ve teknik eğitim programları
uygulanır.
Mesleki ve teknik orta öğretim programları ile çıraklık eğitimi programları
Madde 31 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/8.mad.)
Mesleki ve teknik ortaöğretim ile çıraklık eğitiminde, Bakanlığın ilgili birimlerince hazırlanan ve Bakanlıkça uygun görülen haftalık ders çizelgeleriyle çerçeve öğretim programları uygulanır.
Yaygın mesleki ve teknik eğitim programları
Madde 32 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/9.mad.)
Yaygın mesleki ve teknik eğitimde;
a) Meslek kursları, telafi eğitimi, mesleki eğitimi tamamlama kursları, istihdama yönelik kurslar için örgün eğitimde kullanılan modüler çerçeve öğretim programları altındaki modüller kullanılır. Kursun niteliğine göre uygulamadaki modüllerin ihtiyacı karşılamaması durumunda, teknolojik gelişmeler, sektörün beklentileri ve bölgesel eğitim ihtiyaçları doğrultusunda mevcut modüller geliştirilebilir veya yeterliliklere dayalı yeni modüller hazırlanabilir.
b) Olgunlaşma enstitüsü programları, Bakanlıkça modüler yapıda hazırlanır.
c) Resmî ve özel kurum/kuruluşlarla imzalanan çeşitli protokol ve projelere dayalı olarak açılacak kurslarda, mevcut modüller dışında programın özelliğine göre taraflar arasında iş birliği yapılarak Bakanlık ve/veya kurumlarca yeni modüler öğretim program/programları hazırlanabilir.
d) Geliştirme ve uyum kurslarında; çalışanların işindeki verimini artırmak, yeni teknolojilere uyumunu ve mesleklerinde gelişmelerini sağlamak amacıyla ilgili alan/dal çerçeve öğretim programları yanında, işletmelerle iş birliği yapılarak kurumca modüler öğretim program/programları hazırlanabilir.
(Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/8.mad.) Kurumlarca hazırlanan programlar, il istihdam ve mesleki eğitim kurulunun uygun görüşü ve valilik onayı ile uygulamaya konulur. Daha önce onaylanmış ve uygulanmış programlar ile modüler çerçeve öğretim programlarına dayalı olarak oluşturulan kurs/sertifika programları için yeniden onay alınmaz.
Sertifika programlarının içeriği, seviyesi ve süresi Mesleki Yeterlilik Kurumunca yürürlüğe konulan ulusal meslek standartlarına uygun olarak hazırlanır.
Programların amaçları
Madde 33 - Mesleki ve teknik orta öğretim programları ile çıraklık ve yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarının amaçları;
a) Örgün mesleki ve teknik orta öğretim programlarında;
1) Öğrencilere orta öğretim düzeyinde ortak bir genel kültür kazandırmak,
2) Öğrencileri ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamak,
3) Anadolu mesleki ve teknik orta öğretim programları ile ayrıca öğrencilerin bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izleyebilecek düzeyde bir yabancı dili öğrenmelerini sağlamak,
b) Çıraklık eğitimi programlarında;
1) Aday çırakların ilgi, istek ve yeteneklerine uygun meslek seçimi yapmalarına yardımcı olmak,
2) Çırakların mesleklerinde gerekli bilgi, beceri ve iş alışkanlıkları kazanmalarını sağlamak ve onları kalfalığa hazırlamak,
3) Kalfalara, mesleklerinin gerektirdiği iş ve işlemleri bağımsız olarak yapabilmeleri ve bir iş yerini yönetebilmeleri için gerekli bilgi, beceri, tutum, davranışlar ile iş alışkanlıkları kazandırmak ve onları ustalığa hazırlamak,
4) Ustalara; aday çırak, çırak ve kalfalar ile öğrenci/kursiyerlerin işletmelerdeki eğitimlerini yaptırmak amacıyla iş pedagojisi kursları düzenlemek, başarılı olanlara usta öğreticilik belgesi vermek,
5) İş güvenliğine ait genel ilkeleri öğretmek, çalışma hayatına uyumu sağlayacak tutum ve davranışlar kazandırmak,
6) Çalışma disiplininin anlam ve önemini kavratmak,
c) Sertifika programlarında; eğitim ve iş gücü gereksinimi doğrultusunda ilgili meslek kuruluşlarıyla birlikte meslek standartlarına uygun olarak belirli bir meslek için kazandırılması gerekli yeterlikleri vermek,
d) Yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarında;
1) Kursiyerleri; ilgi, istek ve yeteneklerine uygun olarak girişimci, üretken, endüstri ve hizmet alanlarının gereksinimine uygun meslek elemanı olarak yetiştirmek, istihdam için gerekli bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazandırmak, olgunlaşma eğitimi gerektiren alanlarda; araştıran, geliştiren, değerlendiren, tasarlayan, girişimci ve yaratıcı bireyler yetiştirmek,
2) Bir meslek sahibi olup mesleğinde ilerlemek isteyenler ile meslek değiştirmek isteyenlere ilgi, istek ve yeteneklerine uygun meslek edindirmek,
3) Kursiyerlerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda yaşamları için gereksinim duydukları yeterlikleri kazanmalarına uygun eğitimleri sağlamaktır.
Programların uygulamaya konulması
Madde 34 - Bakanlık birimlerince hazırlanan programlar, Kurulun onayı ile uygulanır.
Yaygın mesleki ve teknik eğitimde; yörenin istek, gereksinim ve koşullarına göre kurumlarca hazırlanan yöresel programlar, il mesleki eğitim kurulunun uygun görüşü ve valilik onayı ile uygulanır.
Kurumlarda, mesleki ve teknik eğitimi geliştirmek amacıyla yurt içi ve yurt dışı projeler çerçevesinde hazırlanan özel programlar uygulanabilir. Bu programların uygulaması ile ilgili esaslar projelerde yer alır. Proje süresi sona eren programların devamına, yaygınlaştırılmasına veya sona erdirilmesine Bakanlıkça karar verilir.
Programların süresi
Madde 35 - Uygulanan programların özelliklerine göre;
a) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/10.mad.) Örgün mesleki ve teknik ortaöğretimde programların süresi, çerçeve öğretim programlarında belirtilir. Okutulacak dersler ile haftalık ders saati sayıları, haftalık ders çizelgelerinde gösterilir. Modüler programlardaki dal derslerinin süreleri; çerçeve öğretim programları, ilgili modül açıklamaları ve yeterlilik tabloları doğrultusunda okulun öğretmen, öğrenci, donanım ve fiziki koşullarına göre ders yılı başlamadan önce zümre öğretmenler kurulunca belirlenir. Zümre toplantılarında dal dersleri ve bunların modülleri belirlenirken sektör temsilcileriyle iş birliği yapılır.
b) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/10.mad.) Çıraklık eğitiminde; eğitimin süresi, ilgili kurum ve kuruluşların görüşü de alınarak iki ile dört yıl arasında olmak üzere Bakanlıkça belirlenir. Ortaöğretim ve daha üst düzeyde eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için eğitim süresi, mesleklerindeki çıraklık eğitim süresinin yarısına kadar kısaltılabilir. Bu sürenin ne kadar kısaltılabileceği, ilgili meslek kuruluşunun önerisi ve Mesleki Eğitim Kurulunun uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. Dersler yoğunlaştırılarak da yapılabilir. Kalfalar için düzenlenecek ustalık eğitiminin kapsam ve süresi Bakanlıkça hazırlanacak eğitim programlarında belirtilir.
Kalfalar için düzenlenecek ustalık eğitiminin kapsam ve süresi, Bakanlıkça hazırlanacak eğitim programlarında belirtilir.
c) Yaygın mesleki ve teknik eğitimde; çeşitli kademelerde uygulanan programların türü, içeriği, seviyesi ve saatleri programlarında belirtilir.
Programların uygulanış yeri
Madde 36 - Programlar;
a) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/11.mad.) Mesleki ve teknik ortaöğretimde; meslek alan/dal dersleri ile alan ortak dersleri, programın özelliğine göre kurumlarda ve/veya işletmelerde, ortak dersler ise kurumlarda,
b) Çıraklık eğitiminde; teorik eğitim kurumlarda, pratik eğitim iş yerlerinde, iş yerindeki eksik kalan pratik ve teorik eğitim de kurumlarda veya Bakanlığın uygun gördüğü iş yerlerinin eğitim birimlerinde,
c) Yaygın mesleki ve teknik eğitimde; teorik ve pratik eğitim, kurumda veya eğitime uygun görülen ortamlarda
uygulanır.
Kalfalar teorik eğitimlerini kurumlarda, pratik eğitimlerini iş yerlerinde tamamlarlar. Bu eğitim, çalışma saatleri dışında valilikçe uygun görülecek yerlerde yapılır.
Programlarda yatay ve dikey geçişler
Madde 37 - Geniş tabanlı ve modüler yapıda düzenlenen programlarla örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim gören ve aynı mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazanan kişilere eş değer meslek sertifikası verilir.
Program bütünlüğü ve devamlılığı içinde sertifika, belge ve diplomaya götüren programlarda yatay ve dikey geçişlere olanak sağlanır.
Mesleki ve teknik örgün eğitim modül programlarının tüm modüllerini/kurslarını bitirerek, bitirme belgesi alan lise mezunlarına bitirdikleri alan/dala ait meslek lisesi diploması düzenlenir.
Yatay ve dikey geçişlere ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM : Kayıt-Kabul
Kayıt-kabul
Madde 38 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/12.mad.)
Kurumlara kayıt-kabulde; diploma/tasdikname ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile fotoğraf, çıraklık eğitiminde ayrıca sözleşme ve 19 yaşını dolduran çıraklardan askerlikle ilişkisi bulunmadığına dair belgeler istenir. e-Kayıt sistemiyle kayıt yapan okullarda, gerekli belgeler kesin kayıt sırasında okul yönetimine teslim edilir.
Öğrenci velisinin kayıt sırasında beyan ettiği adres ve iletişim bilgileri esas alınır, ayrıca ikamet belgesi istenmez. (Değişik cümle: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/9.mad.) Gerektiğinde adres tespitinde ulusal adres veri tabanından yararlanılır. Veli bu bilgilerde değişiklik olması hâlinde okul yönetimini bilgilendirmek zorundadır.
Örgün mesleki ve teknik ortaöğretim programlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin;
a) Öğretim yılının başlayacağı günde 19 yaşını bitirmemiş olmaları,
b) Tasdikname ile kayıt olacakların okuma haklarının bulunması,
gerekir.
Çıraklık eğitimi programlarına kayıt-kabul;
a) Çıraklık eğitiminde, iş yerindeki ustaya ait usta öğretici belgesinin örneği, kayıt-kabul belgelerine eklenir. Ancak, yeni kapsama alınan meslek dallarında, mesleğin kapsama alınma tarihinden itibaren altı ay süresince usta öğreticilik belgesi istenmez.
b) Çıraklık dönemi içinde sözleşmesi feshedilen ve belli bir süre ara verdikten sonra tekrar kaydolmak isteyen çıraklar, aynı meslekte farklı iş yerine kayıt-kabul koşullarını taşımaları durumunda ayrıldıkları dönemden itibaren sözleşme yapılarak eğitime devam edebilirler.
c) Çırağın, aynı iş yerinde çalışırken kurumdaki eğitiminde iki dönem üst üste devamsızlıktan kalması hâlinde kurum müdürlüğünce sözleşmesi iptal edilir. Aynı iş yerinde çalışan çırak ile yeniden sözleşme imzalanmaz. Çırağın, başka bir iş yeri ile sözleşme yapması hâlinde eğitim hakkı devam eder.
ç) Bir yerleşim biriminde, birden fazla kurumda çıraklık eğitimi programı uygulanması durumunda, meslek alan/dallarında kayıt-kabul ve eğitim işleri ile ilgili planlama ve koordinasyon, il istihdam ve mesleki eğitim kurulunun görüşü alınarak yürütülür.
d) Çıraklık eğitimine alınacaklar, kayıt-kabul işlemleri için çıraklık programı uygulayan en yakın kurum müdürlüğüne başvururlar.
e) Çıraklık eğitimine iki aylık bir deneme dönemi ile başlanır. Aday çırak olarak devam etmiş olanlar, bu dönemi tamamlamış sayılırlar. Çırak olarak eğitime alınacakların meslekleri ile ilgili bir işte çalışıyor olmaları, 14 yaşını doldurmuş olmaları gerekir.
f) 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilirler. 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, işveren ve kendileri tarafından imzalanan mesleki eğitim merkezi müdürünce onaylanan çıraklık sözleşmesine göre pratik eğitimlerini iş yerinde yaparlar.
Yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına kayıt ve kabul;
a) Yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına kayıt için zorunlu öğrenim çağı dışına çıkılmış olması gerekir. Okuma yazma bilmeyenler kurslara kabul edilmez. Diplomaya götüren programlara kayıt olacaklarda, ilköğretim okulunu bitirmiş olma zorunluluğu aranır.
b) Öğrenim belgelerinin asılları yerine kurum müdürlüğünce onaylı örnekleri alınır.
c) Örgün eğitime devam eden öğrenciler boş zamanlarında yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına katılabilirler.
ç) Yaşam boyu öğrenim çerçevesinde her yaş ve eğitim seviyesinde, isteyen bireylerin kayıtları durumlarına uygun yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına yapılır.
d) Açık kontenjan bulunması hâlinde, kurs başlangıcından itibaren toplam kurs süresinin 1/5'i tamamlanmadan kursiyer kaydı yapılabilir.
Merkezi yerleştirme puanıyla öğrenci alınmayan okul/kurumlarda, meslek alan/dalı belirtilmeden doğrudan ortak 9 uncu sınıfa, çok programlı liselerde; meslek lisesi 9 uncu sınıf programı uygulanmak üzere ortak 9 uncu sınıfa, varsa imam-hatip lisesi programları için doğrudan bu programın 9 uncu sınıfına kayıtları yapılır.
Mesleki ve teknik eğitim programlarından yararlanmak isteyenlerin, bünyelerinin ve sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık raporuyla belgelendirilir.
Yatılı öğrenci kayıtları
Madde 39 - Pansiyonlu kurumlara, her yıl belirlenen kontenjan kadar paralı- parasız yatılı öğrenci/kursiyer alınır. Yatılı öğrenci kayıt kabullerinde ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur.
Bakanlıkça belirlenen yatılı kurumlara, ailesinin ikamet ettiği yerleşim biriminde mesleki ve teknik eğitim görebileceği kurum bulunmaması nedeniyle öğrenime devam etme olanağı bulunmayan 19 yaşını bitirmemiş
olanların istihdam olanağı bulunan alanlarda bir meslek edinmelerini sağlamak amacıyla Bakanlıkça belirlenen kontenjan çerçevesinde yatılı kursiyer alınır.
Bu kurumlarda, yatılı olarak eğitime devam etmek isteyen kursiyer sayısının kontenjandan fazla olması durumunda, ilköğretim okulunun 6 ncı - 8 inci sınıf Türkçe ve matematik dersleri öğretim programlarına
uygun olarak kurumda sıralama sınavı yapılır ve sınav sonucuna göre kontenjan kadar kursiyerin yatılı olarak kaydı yapılır. Sınav sonucu, yalnız sınavın yapıldığı kurs programı için geçerlidir.
Kayıt zamanı
Madde 40 - Kayıtlar, çalışma takviminde belirlenen süreler içinde yapılır. Bu süre içinde kayıtlarını yaptıramayanlardan özürlerini belgelendirenler için valilikçe gerekli önlemler alınır. Kayıt yeri ve süresi, yerel
olanaklarla duyurulur.
Aday çırak ve çırakların kayıtları her yıl temmuz-ağustos-eylül ayları ile ocak ayında yapılır.
Yaygın mesleki ve teknik eğitimde kayıtlar yıl boyunca devam eder.
Öğrenci yerleştirme komisyonları
Madde 41 - İllerde ve birden fazla kurum bulunan ilçelerde öğrencileri yerleştirmek için kurumlar arası koordinasyon komisyonu oluşturulur.
İl/ilçe milli eğitim müdürünün yetki ve sorumluluğunda ilköğretim kurumları ile kurum müdürlerinden, aynı tür programların uygulandığı birden fazla kurum olması durumunda ise müdürlerin kendi aralarından
seçecekleri birer müdürden kayıt kabullerin başlamasından önce bu komisyon oluşturulur.
Gereksinim durumunda toplanan ve ders kesimine kadar görev yapan bu komisyonlar:
a) Yerleşim birimindeki kurumların program tür ve alan/dallarına göre öğrenci kapasitesini belirler.
b) Hangi kuruma hangi okul ve çevreden öğrenci kabul edileceğini kurumların kapasitelerini de dikkate alarak belirler.
c) (Değişik bent: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/13.mad.) Özel eğitim gerektiren öğrencilerin; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda, özel eğitim hizmetleri kuruluyla iş birliği yapılarak yetersizliklerine uygun olan kurumlara dengeli bir şekilde dağıtılmaları için önlem alır.
d) Derslik, laboratuvar, işlik, atölye ve benzerlerinin sayı ve kullanılabilme durumlarını belirler.
e) Eğitim ortamlarından ve öğretim kadrolarından ortaklaşa yararlanılmasını sağlamak üzere gerekli planlamayı yapar, bu uygulamanın aksatılmaması için her türlü önlemi alır.
Öğrencilerin, mezun oldukları okullara bakılmaksızın ikametlerine yakın kuruma yerleştirilmeleri esastır.
Engelli öğrencilerin yerleştirileceği sınıf mevcudunun azaltılmasına, aynı sınıfta iki ayrı engel grubundan öğrenci bulunmamasına ve kurumda öğrencilerin engel durumlarına göre mümkün olduğunca gerekli fiziki düzenlemelerin yapılmasına özen gösterilir.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/13.mad.) Görme, işitme ya da ortopedik engeli bulunanların; uygun meslek alan/dalına ya da programa alınmaları sağlanır. Zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerin mesleki ve teknik eğitim programlarında kaynaştırma eğitimine alınıp alınamayacağı, eğitime alınacakların devam edebilecekleri programlar, kurumlarla rehberlik ve araştırma merkezleri iş birliğinde belirlenir.
Dosya istenmesi ve belgelerin tamamlanması
Madde 42 - (Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/14.mad.) Kayıtları yapılan öğrencilerin dosyası, geldikleri okuldan bir ay içinde istenir. Dosyanın alındığı, geldiği okula bildirilmez ancak alınmadığı bildirilir. Mesleki Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitim programları, çıraklık eğitimi ve bir yıldan az süreli yaygın mesleki ve teknik eğitim programlarına kayıt olanların dosyaları istenmez. e-Kayıt sistemiyle kayıt yaptıran veya e-okul sisteminde kayıtlı öğrenciler hariç dosyası gelmeyenler, kütük defterine veya yerine geçen elektronik kayda yazılmaz ve kendilerine tasdikname verilmez. Ancak öğrencilerin derslere devamı sağlanır. Dosyası tamamlanmadan kurumdan ayrılmak isteyenlerin kayda esas belgeleri, diploması veya tasdiknamesinin arka sayfasına açıklama yapılarak iade edilir.
Dosyası tamamlanmadan kurumdan ayrılmak isteyenlerin kayda esas belgeleri, öğrenim belgesinin arkasına açıklama yapılarak iade edilir.
Belgesi eksik olan öğrenciler;
a) Tasdikname ya da öğrenim belgeleri tamamlanıncaya,
b) Öğrenim derecelerinin saptanması ya da öğrenim durumlarının açıklanması için haklarında yapılan yazışma sonuçlanıncaya,
c) Yönetmelikte belirlenen yaş haddinden büyük olup yaşlarının düzeltilmesi için mahkemeye başvurduklarını belgelemeleri halinde ilam gelinceye
kadar kuruma aday kayıtları yapılır ve devam ettirilirler. Bu süre, devam sürelerinin hesaplanmasında dikkate alınır.
Aday kaydedildikleri tarihten itibaren (a) bendinde belirtilen belgeleri iki ay içinde yönetime vermeyenlerin ilişikleri kesilir.
Kesin kayıt
Madde 43 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/15.mad.)
Dosyası gelen veya eksik belgeleri tamamlanan öğrencilerin bilgileri, kütük defterine veya elektronik kayda yazılarak kesin kayıtları yapılır.
Öğrenci velisi
Madde 44 - Her öğrencinin, eğitim-öğretimi ile yakından ilgilenebilecek bir velisinin olması zorunludur. Yatılı öğrencilerin veliliğini kurum müdürü üzerine alabilir.
Yabancı uyrukluların kayıtları
Madde 45 - Yabancı uyrukluların kayıtlarında:
a) Öğrenci kaydedilmeden önce pasaportu incelenir. Emniyet makamlarınca "Görülmüştür" kaşesinin basılıp basılmadığı kontrol edilir. Bu öğrencilerden usulüne uygun pasaportla Türkiye'ye gelmemiş olanlarla, emniyetçe pasaportuna "Görülmüştür" kaşesi ile birlikte "Öğrenim Vizesi" olmayanların kayıtları yapılmaz.
b) Ülkesi belli olmayan (Haymatlos) veya mülteci durumundaki yabancıların çocuklarından "Öğretim Vizesi" istenmez. Bu durumda olanların emniyet makamlarınca verilmiş ikamet tezkerelerindeki "Haymatlos" veya "Mülteci" ifadesi yeterli görülerek kayıtları yapılır.
c) İçişleri Bakanlığınca Türkiye'de çalışma ve ikametlerine izin verilen yabancıların çocuklarından da "Öğrenim Vizesi" istenmez. Bu gibilerin anne veya babalarının çalışma izni aldığını veya en az altı ay ikamet izinlerinin bulunduğunu belgelendirmeleri gerekir.
d) Türkiye'deki yabancı misyon şefliklerinde veya uluslar arası kuruluş temsilciliklerinde görevli personelin çocuklarının kayıt-kabulleri için sadece usulüne uygun pasaport almış olmaları koşulu aranır.
e) Türk vatandaşlığını kazanmış olup sonradan Bakanlar Kurulundan Türk vatandaşlığından çıkma izni alarak yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin ve bunların çocuklarının kayıtları yapılır.
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda "Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik" hükümleri uygulanır.
Yurt dışından dönen öğrencilerin kayıtları
Madde 46 - Öğrenimlerinin bir kısmını yurt dışında görenlerin kayıtları, denklik belgeleri dikkate alınarak yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Merkezi Yerleştirme Puanı ile Öğrenci Alınan Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Programlarına Başvuru, Kayıt-Kabul
Madde 47 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/16.mad.)
Anadolu mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları ve merkezi yerleştirme puanıyla öğrenci alınan diğer kurumlara her yıl alınacak öğrenci sayısı, kurumun fiziki imkânları, donatımı, sektörün gereksinimi, işletmelerde mesleki eğitim/staj çalışması yaptıracak işletme sayısı ve kapasitesi, Bakanlıkça kurum bünyesinde açılmış bulunan meslek alan/dalları, atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmeni sayısı dikkate alınarak; kuruma/alana alınabilecek azami öğrenci sayısı, kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonunca yapılacak değerlendirme sonunda mayıs ayı içerisinde bir tutanakla belirlenir.
Belirlenen öğrenci kontenjanları, her ders yılında tercih ve yerleştirme kılavuzunda yayımlanmak üzere usulüne uygun olarak elektronik ortamda Bakanlığa bildirilir. Tercih ve yerleştirme kılavuzunun yayımından sonra 9 uncu sınıf kontenjanında değişiklik yapılmaz.
Bütün sınıflarda bir şubedeki öğrenci sayısının; sağlık meslek liselerinde 24'ü, merkezi yerleştirme puanıyla öğrenci alınan diğer mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 30'u aşmaması esastır. Ancak velinin görev yeri değişikliği, emeklilik, aile bütünlüğünün bozulması, öğrenci veya velisinin sağlık durumu, can güvenliği gibi nedenlerle yapılan zorunlu nakiller, sınıf tekrar eden öğrenci sayısının fazlalığı gibi nedenlerle sınıf mevcudunun sağlık meslek liselerinde 30'u, diğer mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 36'yı geçmesinin zorunlu olduğu hâllerde ikinci bir şube oluşturulabilir.
Başvuru koşulları
Madde 48 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/17.mad.)
Anadolu mesleki ve teknik ortaöğretim programları ile sağlık meslek lisesi, tarım meslek lisesi, adalet meslek lisesi gibi Bakanlıkça uygun bulunan okullara öğrenci seçme ve yerleştirme işlemleri merkezi yerleştirme puanıyla yapılır.
Bu kurumlara başvuru, kontenjan durumu, tercih ve yerleştirme, kayıt-kabul iş ve işlemleriyle hangi program türüne veya meslek alanına öğrenci alınacağı, Bakanlıkça yayımlanan kılavuzda belirtilir.
Komisyonca kayıt-kabulde yapılacak işler
Madde 49 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/18.mad.)
Kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonu, merkezi yerleştirme puanıyla öğrenci seçme ve yerleştirme kılavuzunda ilan edilen tarihlerde yerleştirme listelerini esas alarak kayıtları yapar. Merkezi yerleştirme puanıyla yerleştirilenlerden kesin kaydını yaptıran öğrencilerin bilgileri yetkili kılınan yönetici tarafından usulüne uygun olarak veri tabanına girilir.
Merkezi yerleştirme listelerine göre yapılan kesin kayıtlar sonunda açık kontenjan bulunması veya tercih listeleri yayımlandıktan sonra kurum açılması durumunda, kılavuzda belirlenen esaslar çerçevesinde ön kayıtla öğrenci alınır. Ön kayıtlarda, merkezi yerleştirme puanı esas alınır.
Kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonunca, ön kayıt için başvuran adaylar arasında ortaöğretim yerleştirme puanına göre yapılacak sıralamayla boş kontenjan kadar asıl, aynı sayıda yedek liste oluşturulur. Kayıtlar bu sıralamaya göre yapılır.
Yerleştirme puanı eşit olan öğrencilerden; sırasıyla 8 inci, 7 nci ve 6 ncı sınıf seviye belirleme sınavı puanı yüksek olana, aynı sıraya göre sınıf başarı puanı yüksek olana, eşitlik yine bozulmadığı takdirde sıralama kura ile belirlenir.
Listedeki sıraya göre diplomanın aslı ile kesin kayıt yapılır. Kesin kayıtlar sonunda da açık kontenjan bulunması durumunda, ders yılının başladığı haftanın son günü çalışma saati bitimine kadar yedek listeden sırası gelenlerin kayıtları yapılır.
Yedek listede öğrenci bulunmaması durumunda, ders yılının başladığı hafta içinde il millî eğitim müdürlüğünce belirlenecek takvime göre açık kontenjanlara yeniden ön kayıtla öğrenci alınır.
Kayıt-kabul döneminde, kaydını yaptıran öğrencilerden isteyenlerin kayıtları velilerinin yazılı başvurusu hâlinde silinir. Bu durum, aday kayıt defterinin ilgili bölümü ile diplomanın arkasına yazılır ve belgeler iade edilir. Bu öğrencilerin kayıt-kabul dönemi içinde tekrar aynı kuruma dönmek istemeleri durumunda, açık kontenjan bulunması hâlinde okul müdürlüğünce başvuruları değerlendirilir.
Özel yetenek, mülakat/mülakat ve beden yeterliği sınavı
Madde 50 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/19.mad.)
Bakanlıkça uygun bulunan alanlara merkezi yerleştirme puanı ve/veya özel yetenek, mülakat/mülakat ve beden yeterliği sınavı ile öğrenci alınır.
Kurum müdürlüğünce yapılacak özel yetenek, mülakat/mülakat ve beden yeterliliği sınavı esasları Bakanlıkça belirlenir ve kılavuzda duyurulur.
Bu okul/kurumlarda, kontenjanın dolmaması durumunda, kılavuzda belirlenen esaslar çerçevesinde, yeni ders yılının ilk haftası içinde merkezi yerleştirme puanına göre ön kayıtla yeniden aday kaydı yapılır. Bu adaylar arasından puan sırası esas alınarak açık kontenjanın iki katı kadar aday, kurumlarca ayrıca özel yetenek, mülakat/mülakat ve beden yeterliği sınavına alınır. Bu sınav sonunda oluşturulan asıl ve yedek listelere göre kontenjan doluncaya kadar kayıt yapılır.
Sınıf açılması
Madde 51 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/20.mad.)
Merkezi yerleştirme puanı ile öğrenci alınan kurumlarda, yeni kayıt yaptıranlar ile sınıf tekrar eden öğrenci sayısı 12 veya üzerinde ise sınıf açılır. Öğrenci sayısının 12 den az olması durumunda bu öğrenciler, isterlerse açık kontenjanı bulunan ve giriş şartlarını taşıdıkları başka bir alana veya başka bir kuruma kaydedilirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Teknik Lise ve Alanlara Geçiş
Başvuru
Madde 52 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/21.mad.)
Ortaöğretim kurumlarında; ders yılı sonunda veya ortalama yükseltme sınavları sonucuna göre 10 uncu sınıfa geçen ve bu Yönetmeliğin 54 üncü maddesindeki şartları taşıyanlar teknik lise programlarına geçiş için başvurabilir.
Kurum müdürlükleri, 9 uncu sınıf öğrencilerini geçebilecekleri teknik lise alanları, programın özellikleri ve başvuru tarihi konularında ders yılı içinde bilgilendirir.
Teknik lise programına geçmek isteyen öğrencilerden gerekli koşulları taşıyanların başvuru formları, kurum müdürlüğünce onaylanarak ders kesiminden ortalama yükseltme sınavlarının bitimini izleyen beş iş günü içinde öğrencilere verilir.
Bir öğrenci en fazla iki teknik liseye başvurabilir ve istediği alanları tercih edebilir.
Elektronik ortamda başvuru alınması hâlinde Bakanlıkça duyurulacak esaslara göre daha fazla okul ve alan tercihi yapılabilir.
Teknik lise ve doğrudan alana kayıt yapılan programlar dışındaki mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında;
a) (Değişik bent: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/10.mad.) 10 uncu sınıfa geçen öğrenciler, teknik lise programına geçiş başvurusuna bakılmaksızın, alan seçimi için ders kesiminden itibaren ağustos ayının ikinci haftasının son iş günü çalışma saati bitimine kadar öğrenim görmek istediği alanın bulunduğu kurum müdürlüğüne başvururlar.
b) Başvuru süresi sonunda öğrenciler, Alana Yöneltme Tavsiye Formu (Ek-1) ve Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu (Ek-2) kullanılarak belirlenen alana yerleştirme puanı esas olmak üzere tercih ettikleri alanlara göre sıralanırlar. Alana yerleştirmede, ilgili alanın kontenjanı göz önünde bulundurulur.
Bu puanlara göre yapılacak sıralama ile kontenjan kadar öğrencinin asıl ve yedek olmak üzere listeleri düzenlenir.
(Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/10.mad.) Alana geçiş yapacak öğrencilerin kayıt-kabulleri, ağustos ayının üçüncü haftasında başlayıp ay sonuna kadar bitirilecek şekilde planlanır ve yıllık çalışma takviminde gösterilir. Sorumluluk sınavları sonunda bir üst sınıfa geçen ve/veya özürleri nedeniyle süresi içinde başvuramayanların alana geçiş başvuruları ders yılının ilk haftası içinde yapılır, kontenjan durumuna göre tercih ve başarı durumları esas alınarak alanlara yerleştirilmeleri sağlanır.
Altyapısı uygun olan illerde alana geçiş başvurusu ve yerleştirme işlemleri elektronik ortamda da yapılabilir.
Doğrudan alana kayıt yapılan programlarda öğrenim gören öğrencilerden alan seçimi 10 uncu sınıfta yapılan programlara geçiş yapmak isteyen öğrenciler, varsa daha önce kayıtlı oldukları alana doğrudan kayıt yaptırabilirler.
Anne ve/veya babasına ait çalışır durumda bir işyeri bulunanlar, isterlerse bu işyeri ve mesleği ile ilgili alana doğrudan kayıt edilirler. Ancak, bu gibi öğrencilerin anne ve babalarına ait işyerinin bulunduğu ve bu işyerindeki mesleğin ne olduğunu, ilgili meslek kuruluşlarından belgelendirmeleri gerekir.
Kontenjan belirlenmesi, alan/dala geçiş
Madde 53 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/22.mad.)
Teknik liseler ile meslek liselerinin 10 uncu sınıflarında kurum bünyesindeki meslek alanlarına alınacak öğrenci sayısı; uygulanan program türü, kurumun dershane, atölye, laboratuvar gibi fiziki kapasite ve öğretmen durumu ile sektörün ilgili alanda ihtiyaç duyduğu insan gücü dikkate alınarak; kontenjan belirleme, kayıt-kabul ve nakil komisyonunca belirlenir.
Teknik liseler ile meslek liselerinin 10 uncu sınıflarında herhangi bir alanın eğitim-öğretime açılabilmesi için sınıf tekrar eden öğrenciler dâhil 12 öğrencinin kayıtlı olması gerekir. Yalnız bir alanda eğitim yapılan meslek lisesi programlarında, 12'den az öğrenci ile eğitime devam edilebilir.
(Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/11.mad.) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 11 inci sınıfa geçen öğrencilerin dal seçimleri de ilgi, istek ve yeteneklerine göre gerçekleştirilir. Öğrenciler dal tercihlerini, ders kesiminden itibaren ağustos ayının ikinci haftasının son iş günü çalışma saati bitimine kadar öğrencisi oldukları okul müdürlüğüne yaparlar. Tercihlerin belli dallarda yoğunlaşması hâlinde öğrencilerin dallara yerleştirilmesinde, sırasıyla 10 uncu ve 9 uncu sınıf yıl sonu başarı puanları esas alınır. Bir dalda eğitime başlanabilmesi için, sınıf tekrar edenler de dâhil en az 8 öğrencinin bulunması gerekir. Bir alanda 8'den az öğrencinin bulunması durumunda ise mevcut öğrencilerin tercihleri doğrultusunda belirlenecek bir dalda eğitim-öğretime devam edilir. Kabul edilebilir özürleri nedeniyle süresi içinde dal tercihini yapamayan öğrenciler ile sorumluluk sınavları sonunda sınıfını geçen öğrenciler, ders yılının ilk haftası içinde okul müdürlüğünce uygun dallara yerleştirilir.
Anadolu mesleki ve teknik ortaöğretim programları öğrencilerinden isteyenler diğer mesleki ve teknik ortaöğretim programlarına geçiş için başvurabilirler. Bunlardan; sınıf tekrarına kalan ve yıl sonu başarı notu, geçiş yapmak istedikleri programa göre bir üst sınıfa devam edebilecek durumda olanların tercihleri de dikkate alınarak durumlarına uygun alan/dala geçişleri yapılır.
10 uncu sınıfı tekrar edecek öğrenciler isterlerse alanlarını değiştirebilir. 11 inci sınıfa geçen öğrencilerin alan değişikliği ortaöğretimde nakil ve geçişleri düzenleyen mevzuat esaslarına göre yapılacak telafi eğitiminde başarılı olunması hâlinde yapılabilir.
Teknik lise programlarına geçiş
Madde 54 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/23.mad.)
Teknik lise programlarına alınacak öğrencilerin;
a) Ortaöğretim kurumlarının 9 uncu sınıfını doğrudan, ortalama ile veya ortalama yükseltme sınavları sonunda geçmiş olması,
b) Dil ve Anlatım, Matematik, Fizik ve Kimya derslerinin;
1) Her birinden doğrudan veya ortalama yükseltme sınavı sonunda başarılı olması,
2) Yıl sonu başarı puanı ortalamasının en az 55.00 olması
gerekir.
Öğrenciler, söz konusu dört dersin yıl sonu başarı puanlarının toplamına göre sıralanır. Bu sıralamada eşit puan alan öğrencilerin sırasıyla; Matematik, Fizik, Kimya dersinin yıl sonu puanı yüksek olanına öncelik verilir.
Eşitlik yine bozulmazsa bütün derslerin yıl sonu ağırlıklı puanları toplamı yüksek olana öncelik verilerek öğrencilerin sıralamadaki yeri belirlenir.
Anadolu türü ortaöğretim kurumları, fen lisesi, sosyal bilimler lisesi, askeri lise ve polis koleji öğrencilerinden isteyenler aynı koşullarla teknik lise programlarına veya kontenjan açığı bulunan Anadolu teknik lisesi programlarına geçiş için başvurabilirler.
Teknik lise programına kesin kayıtlar
Madde 55 - (Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/24.mad.;Değişik fıkra: 20/03/2009 - 27175 S.R.G Yön/12.mad.) ıTeknik lise programına kayıt için gerekli koşulları taşıyan öğrenciler, form dilekçe ile ya da elektronik ortamda ders yılı bitiminden ağustos ayının ikinci haftasının son iş günü çalışma saati bitimine kadar geçiş yapmak istedikleri kurum müdürlüklerine başvururlar.
Başvuruda bulunan öğrenciler, her alan için ayrı tutulacak listelere yazılır.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/24.mad.) Başvurular, ağustos ayının üçüncü haftasının ilk iş gününde kayıt-kabul ve nakil komisyonunca değerlendirilir ve gerekli koşulları taşıyan öğrenciler belirlenen esaslara göre sıralanır.
Sıralama sonunda kontenjan kadar asıl aday, bunun 1/4 inden az olmamak üzere yedek aday belirlenerek değerlendirmenin yapıldığı günün çalışma saati bitiminde kurumda duyurulur.
Asıl aday listesinde yazılı olan öğrenciler, duyuruyu izleyen üç iş günü içinde dönem ve yıl sonu notlarının yazılı olduğu tasdiknamelerini, kayıtlı oldukları programdan alarak kesin kayıtlarını yaptırırlar.
Kayıtların son günü saat 17.00'ye kadar kesin kayıtlarını yaptırmayan asıl listedeki öğrenciler, kayıt haklarını kaybederler.
Kontenjan tamamlanmadığı takdirde, asıl listeden kayıtların sona erdiği günü izleyen ilk iş günü, yedek listeden kontenjan doluncaya kadar sıra ile kesin kayıtlara devam edilir.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/24.mad.) Başvuran öğrencilerden teknik lise programlarına kaydı yapılamayanların form dilekçelerinin arka sayfasına, kayıt yapılamama nedeni açıklanır ve istenildiğinde dilekçe sahibine geri verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM : Olgunlaşma Programlarına Kayıt
Olgunlaşma Enstitüsü ve Turizm Eğitim Merkezlerine Kayıt
Madde 56 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/25.mad.)
Olgunlaşma enstitüsü programlarıyla turizm eğitim merkezlerine en az ilköğretim okulu mezunları, Bakanlıkça belirlenecek alan/dallara ise alan/dalın özelliğine göre ilgili ortaöğretim programı mezunları alınır.
Yetenek sınavı
Madde 57 - Programa ön kayıtla öğrenci alınır. Öğretime başlanılan ilk hafta içinde yetenek sınavı düzenlenir. Sınav ölçütleri sınav komisyonunca belirlenir. Sınavın değerlendirilmesinde öğrencilerin belgeleri de dikkate alınır. Sınavda başarı gösteren öğrenciler, çalışma takviminde belirtilen sürelerde kesin kayıtlarını yaptırırlar.
Girecekleri alan/dalda mesleki ve teknik orta öğretim programlarını bitirenler sınavsız kabul edilirler.
Programlara kayıt olacakları belirlemek üzere kurum müdürünün başkanlığında alan/dalların özelliğine göre sınav komisyonları oluşturulur.
Her alan/dal için bir komisyon oluşturulur. Komisyonda bölüm ve atölye şefleri ile bir alan öğretmeni bulunur. Gereksinim duyulması durumunda, yeterli sayıda teknisyen ve usta öğretici de görevlendirilebilir.
Bunlar görüşlerini belirtirler, ancak değerlendirmeye katılmazlar.
ALTINCI BÖLÜM : Staj Çalışması ve Esasları
Staj zorunluluğu
Madde 58 - Teorik ve uygulamalı eğitimlerinin tamamını kurumda yapan öğrenciler, mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlarını geliştirmelerini, iş hayatına uyumlarını, gerçek üretim ve hizmet ortamında yetişmelerini ve kurumda olmayan tesis, araç-gereci tanımlarını sağlamak amacıyla staj çalışması yapmak zorundadırlar.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/26.mad.) Staj çalışması işletmelerde yaptırılır. Ancak başarısı açısından kurumda staj yapması gerekli görülenler ile yeterli özellik ve sayıda işletmenin bulunmaması durumunda staj çalışması, bir programa göre ilgili alan öğretmenlerinin gözetim ve denetiminde kurumda da yaptırılabilir. Kurumun özelliğine göre ders saatleri dışında alan/dalla ilgili yapılan üretim, tanıtım, hizmet ve benzeri çalışmalar staj çalışması kapsamında değerlendirilir.
Kurumda yapılacak staj çalışmaları, Mesleki ve Teknik Öğretim Okul ve Kurumlarında Tam Gün Tam Yıl Eğitim Uygulamasına İlişkin Yönerge doğrultusunda hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri süresince yapılabilir.
(Değişik fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/26.mad.) Bütün derslerden başarılı olmasına rağmen staj çalışmasını tamamlamayanlara diploma düzenlenmez ve kurum birinciliği seçiminde değerlendirmeye alınmaz. Staj çalışmasının öğrenim süresi içerisinde tamamlanması gerekir.
(Ek fıkra: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/26.mad.) Beceri eğitimlerini işletmelerde yapan sağlık meslek lisesi öğrencileri, öğretim programlarında belirtilen yaz uygulamalarını, staj çalışması esaslarına göre yarıyıl ve yaz tatili süresince sağlık işletmelerinde yaparlar.
Staj süresi
Madde 59 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/27.mad.)
Sağlık meslek lisesi öğrencilerinin yaz uygulamaları, programlarında belirtilen süre kadardır. Diğer mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları öğrencilerinin staj süresi ise 300 saattir. Staj çalışmasının 1/3'ü 10 uncu sınıfın bitiminde, geri kalan kısmı ise 11 inci sınıftan itibaren yapılabilir.
Bu Yönetmelik kapsamında; işletmelerde en az bir dönem mesleki eğitim gören öğrenciler, eğitim-öğretim etkinlikleri dışında kurumlardaki döner sermaye kapsamında mal ve hizmet üretiminde en az staj süresi kadar fiilen çalışanlar ile Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıtlı olup yüz yüze eğitime devam eden öğrencilerden kalfalık veya ustalık belgesine sahip olanlar, yükümlü oldukları staj çalışmasını tamamlamış sayılırlar.
Kurum dışında staj yapan öğrencilerin çalışmaları, görevlendirilen koordinatör öğretmen tarafından kontrol edilir. Öğrenci ile işletme arasında çıkan sorunlar, koordinatör öğretmen tarafından çözülür. Çeşitli nedenlerle staj çalışması eksik kalan öğrencilerin bu çalışmaları, kurum veya işletmelerde tamamlattırılır.
Staj çalışması yapılacak iş yerlerinin belirlenmesi
Madde 60 - (Değişik madde: 20/09/2008- 27003 S.R.G Yön/28.mad.)
Her yıl Nisan ayının ilk haftasında kurum müdürü veya koordinatör müdür yardımcısının başkanlığında alan/bölüm şefleri, ilgili meslek alanından en az bir atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmeni toplanarak öğrencilerin staj çalışması yapabilecekleri resmî ve özel kurum ve kuruluşlarını belirler. Yapılan planlama dışında, uygun işletme bulunduğunda daha sonra bu işletmelere de öğrenci gönderilebilir.
Staj kontenjanlarının belirlenmesi
Madde 61 - Kurum müdürlüğünce alınan kararlar doğrultusunda nisan ayının son haftasında işletme ile yazışma yapılarak hangi işletmede, hangi alan/dallarda, kaç dönemde, ne kadar öğrencinin staj çalışması yapabileceği belirlenir. Mayıs ayının ikinci haftasında ilgili bölüm şeflerine kontenjan listeleri bildirilir.
Kurum dışında staj yapacak öğrencilerin sayısı, belirlenen kontenjanların dışında başvuru olması ve bölüm şefinin uygun görmesi durumunda artırılabilir.
Staj çalışması yapacak öğrencilerin belirlenmesi
Madde 62 - Alan zümre öğretmenleri, her yıl mayıs ayının son haftasında toplanır. Öğrencilerin mesleki başarı ve gelişmelerini değerlendirerek staj çalışmasını kurumda ve işletmelerde yapacakların listesini ayrı ayrı hazırlayarak müdürün onayına sunar. Onaylanan listeler haziran ayının ilk haftasında öğrencilere duyurulur. Bölüm şefleri, öğrencileri belirlenen kontenjana göre yerleştirir.
Yerleşim yeri sınırları dışında staj çalışması
Madde 63 - Yerleşim yeri sınırları dışında ulaşım olanakları ve denetlenmesi mümkün olmayan yerlerde staj çalışmaları;
a) Resmi kurum ve kuruluşlarda,
b) Eğitim birimi bulunan veya 20'den fazla personel çalıştıran işletmelerde,
c) Staj yapılması planlanan ve denetim için öğretmen görevlendirilmesi uygun görülen kurum ve işletmelerde,