ÖDÜNÇ PARA VERME İŞLERİ KANUNU (MÜLGA)
Kanun No: 2279
Kabul Tarihi: 08/06/1933
Resmi Gazete Tarihi: 18/06/1933
Resmi Gazete Sayısı: 2430
Madde 1 - (Değişik madde: 11/09/1981 - 2520 S.K./1. md.)
Bankalar Kanununun tabi kuruluşlar ile özel kanunlarına göre yetkili kılınan kuruluşlar dışında, faizden para kazanmak için ödünç para verme işleriyle uğraşan ve menkul kıymetlerin satışına aracılık eden gerçek
ve tüzelkişiler bu kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığından ruhsat almak mecburiyetindedirler.
Bunların faaliyet sahaları, sermayeleri ve çalışma usulleri ile uyacakları diğer şartlar Maliye Bakanlığınca tespit ve ruhsatlarda gösterilir.
Maliye Bakanlığı, bu gerçek veya tüzelkişilerin ödünç para verme işlerinde uygulayacakları faiz oranları ile alacakları sair menfaat ve masrafların nitelikleri ile azami ve asgari miktarlarını belirleyemeye
gerektiğinde bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir.
Madde 2 - Ödünç para verme işleriyle uğraşanlar bu kanunun mer’iyetinden itibaren üç ay içinde ve bundan sonra her sene mayıs ayı içinde beyanname vermeğe mecburdurlar.
Beyannamede borçlulardan alınacak faizin en yüksek haddi ve borçlulara tahmil edecekleri şartlar bildirilecektir.
Anonim, limitet, kooperatif ve sermayesi eshama ayrılmış komandit şirketi şeklindeki bankalar ile hususi kanunlar mucibince yapılan teşekküller müstesna olmak üzere diğer hükmi ve hakiki şahıslar ödünç para verme işlerine tahsis edecekleri sermayenin Türk lirası olarak miktarını ve ticari ikametgahlarını beyannamelerine kaydedeceklerdir.
Madde 3 - Beyannameler üç nüsha olarak makbuz mukabilinde mahallin en büyük mülkiye memuruna verilir.
Bu beyannameler üzerine kendisine vilayetlerce izin vesikası verilir. Beyannamelerin bir nüshası izin vesikası suretiyle birlikte İktisat Vekaletine, ikinci nüshası alakadar mal memurluğuna, üçün nüshası da kayıt ve ilan edilmek üzere ticaret sicilli memurluğuna gönderilir.
Madde 4 - Ödünç para verme işleriyle meşgul olanlar beyannamenin büyük harflerle yazılmış bir suretini ticari ikametgahlarına halkın görebileceği bir yere asmaya mecburdurlar.
Madde 5 - Senesi içinde beyannamelerindeki şartlarını değiştirmek isteyenler İktisat Vekaletine müracaat ederler. Vekaletin muvafakati halinde kendilerine yeni bir izin vesikası verilir ve usulü dairesinde ilan edilir.
Madde 6 - İzin usulüne tabi hakiki ve hükmi şahıslar yaptıkları ödünç para verme işlerini noterlikten tasdikli bir deftere müfredatı ile yazarlar. Bu defterler İktisad Vekaletince her zaman tetkik olunabilir. Her ticari sene sonunda defterlerin birer sureti İktisad Vekaleti teşkilatı bulunmayan mahallerde valilere verilir.
Madde 7 - Ödünç para verme işleriyle uğraşanlar kendilerinden para alanlara verdikleri paranın miktarını ve şartlarını gösteren imzalı bir vesika vereceklerdir.
Madde 8 - Müddeti içinde beyanname vermeyenlerin izin vesikaları iptal edilir.
Madde 9 - (Değişik madde: 12/05/1961 - 302 S.K./1. md.)
Ödünç para verme işlerinde ve mevduat kabulünde alınacak ve verilecek azami faiz nispetleri ile temin edilecek sair menfaatlerin ve tahsil edilecek masrafların mahiyet ve azami hadlerini tayine ve bunların mer'iyet
zamanlarını tesbite Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Bu hususta, memleketin iktisadi faaliyetlerini devamlı surette takip, gereken tedbirlerin ittihazını temin, vade müddetlerinin ve buna göre verilecek faiz nispetlerinin tespit ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasınca
mevduat karşılıkları mukabilinde verilecek faiz nispetlerinin tayini maksadiyle Banka Kredilerini Tanzim Komitesi, Bakanlar Kuruluna Maliye Bakanlığı yolu ile tekliflerde bulunmakla mükelleftir.
Madde 10 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 11 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 12 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 13 - Ödünç para verme işlerine tavassut edenler dahi ödünç para verenler gibi izin alırlar. Bu izin bir sene müddetle verilir.
Ödünç para verme işlerine tavassut edenlerin ödünç para alanlardan herhangi bir nam ile tavassut ücreti almaları yasaktır.
Madde 14 - (Değişik madde: 14/07/1960 - 18 S.K./1. md.)
1 inci maddeye göre izin almaya mecbur olan hakiki veya hükmi şahıslardan bu mecburiyete riayet etmeyenlere veya 9 uncu madde hükümlerine göre Bakanlar Kurulunca ittihaz edilecek kararlara aykırı hareket
eyleyenlere ve beyannamelerindeki şartları ve faiz hadlerini muvazaa ile gizleyenlere tefeci denir.
Madde 15 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 16 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 17 - (Değişik madde: 14/07/1960 - 18 S.K./1. md.)
Tefecilik edenlerle, Bakanlar Kurulu tarafından tespit edilen nispetler üstünde menfaat teminine müncer olabilecek herhangi bir fiil ve harekette bulunanlar veya alınacak faiz nispeti hususunda Hükümetçe
ittihaz olunacak tedbir ve kararlara her ne suretle olursa olsun aykırı hareket edenler 6 aydan 2 seneye kadar hapis cezasıyla birlikte, temin ettikleri menfaatlerin 5 misli ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Kabul ettikleri mevduata 9 uncu madde gereğince tespit edilen nispetler üzerinde faiz verenlere mezkur madde gereğince tayin olunan esaslar haricinde herhangi bir menfaat sağlayan veya menfaat
taahhüdünde bulunanlar veyahut mevduata verilecek faiz hususunda Hükümetçe ittihaz olunan tedbir ve kararlara her ne suretle olursa olsun aykırı hareket edenler hakkında da yukarıdaki fıkrada yazılı cezalar
tatbik olunur.
Bu suçların tekerrürü halinde cezalar 3 misline çıkarılarak hükmolunur.
Mezkur suçların, hükmi şahsiyeti haiz bir teşekkül tarafından işlenmesi halinde para cezaları bu teşekküle, diğer cezalar ise İdare Meclisi veya İdare Komitesi Reis ve Azalarından veya imzaları ile o müesseseyi
ilzama salahiyetli müdür veya memurlarından cezayı müstelzim fiil işlemiş veya buna iştirak etmiş veya buna emir vermiş olanlara uygulanır.
Bankalar Kanunun 80 inci maddesi hükmü mahfuzdur.
Madde 18 - Tefecilik edenler bir aydan bir seneye kadar hapse ve (500) liradan (10 000) liraya kadar ağır para cezasına mahkum edilir. Ayrıca iki seneden beş seneye kadar amme hizmetlerinden memnuiyetlerine karar verilebilir. Bu cezalar tecil edilmez.
Madde 19 - Tefecilik suçu ile mahkum olanlara tekrar izin verilmesi için mahkumiyetin infazından sonra üç senenin geçmesi şarttır.
Tekerrürü halinde tekrar izin verilmez.
Madde 20 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Ek Madde 1 - (Ek madde: 12/05/1961 - 302 S.K./2. md.)
Bankalar, bu kanunun 2, 3, 4, 5 ve 8 inci maddeleri hükümlerinden istisna edilmiştir.
Ek Madde 2 - (Ek madde: 11/09/1981 - 2520 S.K./4. md.)
Bu Kanunun uygulaması Maliye Bakanı tarafından görevlendirilecek denetim elemanlarınca denetlenir.
Madde 21 - Bu Kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 22 - Bu Kanunun hükümlerini tatbika İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
10/08/1951 - 5841 SAYILI KANUN
Madde 2 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
Madde 3 - (Mülga madde: 14/07/1960 - 18 S.K./3. md.)
14/07/1960 - 18 SAYILI KANUN
Madde 2 - 9 uncu madde gereğince tayin edilecek faiz nispetleri Bakanlar Kurulu kararlarının yayımı tarihinden itibaren 15 günden aşağı olmamak üzere müteakip ayın başında yürürlüğe girer.
Geçici Madde 1 - Bu kanunun mer'iyetinden evvel mevcut kanunlara uygun olarak yapılmış mukavelelere göre verilen vadeli kredilerin faize müteallik hükümleri mukavele vadesi dahilinde tatbik olunur.
Tahvilat için tayin edilen faiz nispetleri bunların tedavilde bulunduğu müddetçe devam eder.
Geçici Madde 2 - Bu kanun gereğince Bakanlar Kurulu tarafından alınacak kararlar yürürlüğe girinceye kadar bu kanunla kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
27/07/1960 - 36 SAYILI KANUN
Ödünç Para Verme İşleri Kanununun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesine Dair Geçici Kanuna Geçici Bir Madde İlavesine Dair Geçici Kanun
Kabul Tarihi: 27 Temmuz 1960
Resmi Gazete Tarihi: 30 Temmuz 1960
Resmi Gazete Sayısı: 10565
Kanun No: 36
Madde 1 - 18 sayılı Geçici Kanuna aşağıdaki geçici 3 üncü madde eklenmiştir:
Geçici Madde 3 - Bu kanunun 9 uncu maddesine göre tayin edilecek faiz nispetleri ile temin edilecek sair menfaatlerin ve tahsil edilecek masrafların mahiyet ve azami hadleri mevzuunda Bakanlar Kurulunca ilk defa ittihaz olunacak karar hakkında bu kanunun 2 nci maddesi hükmü uygulanmaz ve bu husustaki Bakanlar Kurulu Kararı 1 Ağustos 1960 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 2 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
11/09/1981 - 2520 SAYILI KANUN
Madde 2 - 2279 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Kanununun bu Kanunla değiştirilmeyen maddelerinde yer alan Bakanlar Kurulu dışındaki mercilere ait görev ve yetkiler Maliye Bakanlığına devredilmiştir.
Madde 3 - Geçici maddeler dahil olmak üzere bu Kanunda yazılı zorunluluk ve yükümlülüklere uymayanlar hakkında 2279 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Kanunun 17 nci maddesinde gösterilen hapis cezası ile birlikte 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar ağır para cezası uygulanacağı gibi, yargı yoluna başvurma hakları saklı olmak üzere, işyerleri Maliye Bakanının talebi üzerine valilerce 1 ay sureyle geçici olarak kapatılır.
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata göre ödünç para verme işleri ile uğraşanlar ile menkul kıymetlerin satışına aracılık eden gerçek ve tüzelkişiler muhtevası Maliye Bakanlığınca belirlenecek beyannameyi bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 1 ay içinde Maliye Bakanlığına vererek yeniden ruhsat almak zorundadırlar.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun 1 nci maddesi kapsamına giren gerçek ve tüzelkişilerin 1/6/1983 tarihine kadar basın, radyo, televizyon ve diğer her türlü yoldan yapacakları ilan ve reklamlar Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasının öniznine tabidir.
Bakanlar Kurulu Sermaye Piyasası Kurulunun talebi üzerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca uygulanacak önizin şartını mezkur tarihten önce kaldırabilir.